Kỳ nghỉ Tết là khoảng dừng lò dài nhất trong năm của phần lớn nhà máy. Tận dụng đúng thì đây là dịp vàng để bảo dưỡng lò hơi mà không ảnh hưởng sản xuất; bỏ qua thì lò nằm im hai tuần với nước đọng, tro ẩm, ra Giêng khởi động là gặp rò ống, kẹt ghi, tủ điện chập. Vương Long Boiler gợi ý danh mục bảo dưỡng lò hơi trước Tết, cách bảo quản lò trong những ngày nghỉ và quy trình khởi động lại an toàn sau Tết.
- Lên danh mục và đặt lịch bảo dưỡng từ tháng 12, đừng chờ tuần cuối năm.
- Vệ sinh tro, bồ hóng ngay khi dừng lò, không để tro ẩm nằm qua Tết.
- Chọn bảo quản ướt hoặc khô cho lò theo thời gian dừng và điều kiện nhà máy.
- Ra Tết khởi động từ từ, kiểm tra thiết bị an toàn trước khi lên áp.
Vì sao nên bảo dưỡng lò hơi trước Tết
Trong năm, lò hơi của nhiều nhà máy gần như chạy liên tục, chỉ dừng vài giờ cuối tuần hoặc khi có sự cố. Những hạng mục cần lò nguội hẳn như vệ sinh bên trong, kiểm tra ống, thay ghi, sửa tường lò thường bị dời mãi vì không ai muốn dừng sản xuất. Kỳ nghỉ Tết, với một đến hai tuần dừng máy, là khoảng thời gian hiếm hoi để làm các việc đó mà không mất một giờ sản xuất nào.
Ngược lại, một lò hơi dừng hai tuần mà không được chuẩn bị là một lò đang bị ăn mòn trong im lặng. Nước đọng trong lò, trong ống khi có oxy hòa tan sẽ gây rỗ ăn mòn. Tro và bồ hóng hút ẩm trong không khí, kết hợp lưu huỳnh tạo thành lớp axit bám trên ống lửa, bộ hâm nước, ống khói. Ra Tết, lò khởi động lại đúng lúc nhà máy cần chạy dồn đơn hàng, và đó là lúc các hư hỏng bắt đầu lộ ra.

Danh mục bảo dưỡng lò hơi trước Tết
Phía khói
Vệ sinh tro, bồ hóng trong buồng đốt, ống lửa hoặc ống nước, bộ hâm nước, bộ sấy không khí, cyclone, đường khói, chân ống khói.
Phía nước
Mở cửa người chui, cửa vệ sinh; kiểm tra cáu cặn, ăn mòn; xúc rửa bùn đáy; lấy mẫu cáu cặn phân tích nếu có nhiều cặn.
Buồng đốt, ghi, tường lò
Kiểm tra ghi cong, gãy, kẹt; gạch chịu lửa nứt, bong; cửa lò, gioăng cửa; thay thế phần hư hỏng.
Thiết bị an toàn
Van an toàn, áp kế, ống thủy, bảo vệ mực nước, rơ le áp suất: vệ sinh, kiểm tra, thay thế nếu cần.
Bơm, quạt, cơ cấu cấp liệu
Bơm cấp nước, quạt gió, quạt hút, vít tải, ghi xích: tra dầu mỡ, kiểm tra ổ bi, dây đai, căng xích.
Tủ điện, đường ống, van
Vệ sinh tủ điện, siết đầu cốt, kiểm tra cảm biến; kiểm tra rò rỉ, bẫy hơi, bảo ôn, van chặn trên tuyến ống.
Không phải nhà máy nào cũng cần làm hết danh mục trên trong một lần. Nên dựa vào sổ vận hành cả năm (lò hay bị tụt áp ở đâu, tốn nhiên liệu hơn không, đã rò ở đâu) để chọn các hạng mục ưu tiên, kết hợp tình trạng thực tế khi mở lò kiểm tra.


Mỗi hạng mục nên có biên bản, ảnh trước và sau để theo dõi qua các năm.
Bảo quản lò hơi trong những ngày nghỉ Tết
Sau khi bảo dưỡng xong, lò cần được bảo quản đúng cách cho tới khi khởi động lại. Có hai phương án chính; chọn phương án nào phụ thuộc thời gian dừng, khả năng giám sát trong ngày nghỉ và hướng dẫn của nhà chế tạo lò.
| Phương án | Cách làm cơ bản | Phù hợp khi |
|---|---|---|
| Bảo quản ướt | Nạp đầy lò bằng nước đã xử lý, bổ sung hóa chất khử oxy và điều chỉnh pH theo hướng dẫn, đóng kín, kiểm tra định kỳ | Dừng ngắn đến trung bình, cần khởi động lại nhanh |
| Bảo quản khô | Xả hết nước khi lò còn ấm, sấy khô bên trong, đặt chất hút ẩm (vôi sống, silica gel) trong khay, đóng kín các cửa | Dừng dài, không có người giám sát, nguy cơ ẩm cao |
Dù chọn phương án nào, phía khói cũng phải được vệ sinh sạch và giữ khô: đóng cửa khói, che miệng ống khói nếu có thể để tránh mưa lọt xuống. Tủ điện nên được ngắt nguồn, che bụi, đặt túi hút ẩm. Bồn nước cấp, bồn hóa chất cần được đậy kín.
Cảnh báo an toàn: Trước khi vào bên trong lò để vệ sinh, kiểm tra: lò đã nguội, đã xả hết áp, các van hơi, van cấp nước, van xả đã đóng và khóa, nguồn điện và nhiên liệu đã cắt, có thông gió và người giám sát bên ngoài. Không dùng đèn điện áp cao trong không gian kín của lò.
Lịch trình gợi ý cho kỳ nghỉ Tết
- Đầu tháng 12Rà sổ vận hành, liệt kê sự cố trong năm, khảo sát sơ bộ, lập danh mục và báo giá bảo dưỡng; liên hệ đơn vị kiểm định nếu lò sắp đến hạn.
- Giữa tháng 12 – đầu tháng 1Chốt lịch với đơn vị bảo trì, đặt vật tư (ghi, gạch, gioăng, bẫy hơi, van, ống); thông báo kế hoạch dừng lò cho các bộ phận.
- Ngày dừng lòDừng lò theo quy trình, để nguội tự nhiên, không xả nước lạnh vào lò nóng; vệ sinh tro khi lò đủ nguội.
- Những ngày đầu nghỉThực hiện các hạng mục bảo dưỡng, sửa chữa, kiểm định; nghiệm thu từng hạng mục.
- Trước khi nghỉ hẳnBảo quản lò theo phương án đã chọn, ngắt điện, khóa nhiên liệu, ghi biên bản tình trạng.
- Vài ngày trước khi sản xuất lạiSấy lò nếu có xây gạch mới, kiểm tra thiết bị an toàn, chạy thử, chỉnh đốt.
Năm nào cũng vậy, từ giữa tháng Chạp điện thoại gọi bảo trì lò dồn dập, nhà máy nào cũng muốn làm đúng mấy ngày nghỉ. Ai đặt lịch sớm thì được chọn ngày, có đủ vật tư; ai để sát Tết thì phải xếp hàng hoặc làm vội.
Anh chị lên danh mục từ tháng 12 dương lịch, gọi mình khảo sát trước, đến lúc dừng lò là bắt tay làm ngay.
Vật tư nên chuẩn bị trước và hồ sơ sau bảo dưỡng
Phần lớn sự chậm trễ trong đợt bảo dưỡng cuối năm không nằm ở nhân công mà ở vật tư. Cận Tết, nhiều nhà cung cấp nghỉ sớm, hàng về chậm, vận chuyển khó. Vì vậy, sau khi khảo sát và chốt danh mục, nhà máy nên đặt trước các vật tư hay dùng, chấp nhận dư một ít còn hơn thiếu giữa chừng phải để lò nằm chờ.
- Gioăng cửa người chui, cửa vệ sinh, gioăng mặt bích đúng chủng loại chịu nhiệt.
- Ghi lò, chốt ghi, lá ghi xích dự phòng theo đúng mã của lò.
- Gạch chịu lửa, vữa chịu lửa, bông gốm cho phần tường lò cần sửa.
- Bẫy hơi, van chặn, kính ống thủy, áp kế dự phòng đã kiểm định.
- Dầu mỡ bôi trơn, dây đai, ổ bi cho bơm, quạt, hộp số ghi xích.
- Hóa chất xử lý nước, hóa chất bảo quản lò, chất hút ẩm.
Sau đợt bảo dưỡng, nên lưu lại biên bản từng hạng mục, ảnh trước và sau, số đo chiều dày (nếu có), kết quả phân tích cáu cặn, danh sách vật tư đã thay. Bộ hồ sơ này giúp lần bảo dưỡng năm sau nhanh hơn, giúp đánh giá xu hướng ăn mòn, cáu cặn của lò và là tài liệu cần thiết khi kiểm định định kỳ.
Khởi động lò hơi sau Tết an toàn
- Kiểm tra tổng thể: không còn dụng cụ, giẻ, người bên trong lò, các cửa người chui, cửa vệ sinh đã đóng kín.
- Nếu bảo quản ướt: xả bớt nước bảo quản, nạp nước cấp đạt chuẩn tới mức làm việc; nếu bảo quản khô: lấy chất hút ẩm ra, nạp nước.
- Kiểm tra ống thủy, áp kế, van an toàn, bảo vệ mực nước, rơ le áp suất trước khi đốt.
- Kiểm tra bơm cấp, quạt, cơ cấu cấp liệu chạy không tải, chiều quay, tiếng ồn.
- Đốt nhỏ lửa, nâng nhiệt và áp từ từ theo quy trình; lò có xây gạch mới phải sấy đúng thời gian.
- Xả khí ở các điểm cao, xả nước ngưng trên đường ống trước khi mở van hơi chính từ từ để tránh búa nước.
- Theo dõi sát ca đầu tiên: rò rỉ, tiếng gõ, nhiệt độ khói, chất lượng nước lò; ghi sổ đầy đủ.


Khởi động từ từ là cách rẻ nhất để bảo vệ lò vừa bảo dưỡng.
Một số nhà máy chỉ nghỉ ngắn hoặc vẫn chạy một phần qua Tết. Khi đó vẫn có thể sắp xếp bảo dưỡng luân phiên: dùng lò dự phòng cho tải nhỏ, bảo dưỡng lò chính, hoặc chia hạng mục làm trong vài lần dừng ngắn. Điều quan trọng là có kế hoạch, không để đến khi lò hỏng giữa mùa cao điểm mới sửa.
Đặt lịch bảo dưỡng lò hơi trước Tết với Vương Long Boiler
Vương Long Boiler nhận khảo sát, lập danh mục và thực hiện bảo dưỡng lò hơi trước Tết cho lò đốt củi, sinh khối, than, dầu, gas, điện với nhiều dải công suất: vệ sinh phía khói và phía nước, phân tích mẫu cáu cặn, thay ghi, sửa tường lò, kiểm tra thiết bị an toàn, đường ống, bẫy hơi, bảo ôn; hướng dẫn bảo quản lò trong kỳ nghỉ và hỗ trợ khởi động lại sau Tết. Nhà máy nên liên hệ sớm để chọn được ngày phù hợp với lịch dừng sản xuất.

Câu hỏi thường gặp
Nên bảo dưỡng lò hơi trước Tết vào lúc nào?
Nên khảo sát, lập danh mục và đặt lịch từ tháng 12 dương lịch, mua vật tư trước, rồi thực hiện ngay khi nhà máy dừng lò nghỉ Tết để còn thời gian sấy, chạy thử trước ngày sản xuất lại.
Lò hơi nghỉ Tết hai tuần nên bảo quản ướt hay khô?
Bảo quản ướt (lò đầy nước đã xử lý, khử oxy, nâng pH theo hướng dẫn) thuận tiện khi cần khởi động lại nhanh. Bảo quản khô (xả hết nước, sấy khô, đặt chất hút ẩm, đóng kín) phù hợp khi dừng lâu hoặc có nguy cơ nước đóng băng ở vùng lạnh. Nên làm theo hướng dẫn của nhà chế tạo lò.
Có cần vệ sinh tro trước khi nghỉ Tết không?
Rất nên. Tro, bồ hóng hút ẩm trong những ngày nghỉ tạo axit ăn mòn bề mặt ống, ghi, ống khói. Vệ sinh sạch ngay khi lò nguội giúp giảm ăn mòn và lò chạy hiệu suất tốt ngay đầu năm.
Khởi động lò hơi sau Tết cần lưu ý gì?
Kiểm tra mực nước, van, ống thủy, áp kế, van an toàn, bảo vệ mực nước, tủ điện; xả nước bảo quản nếu cần; nâng nhiệt và áp từ từ theo quy trình, đặc biệt với lò xây gạch nhiều.
Lò sắp hết hạn kiểm định có nên làm trong dịp Tết không?
Nên tận dụng thời gian dừng lò để chuẩn bị và thực hiện kiểm định nếu lò sắp đến hạn, cần liên hệ đơn vị kiểm định sớm vì lịch cuối năm thường kín.
Nhà máy chuẩn bị dừng lò nghỉ Tết?
Vương Long Boiler, thuộc Vương Long Group với gần 20 năm làm lò hơi, nhận bảo dưỡng, vệ sinh, sửa chữa lò hơi trong kỳ nghỉ Tết, hướng dẫn bảo quản lò và hỗ trợ khởi động lại sau Tết trên toàn quốc.
congnghelohoi@gmail.com · Xem bản đồ →












