Lò chạy 3 ca mòn nhanh gấp ba lò chạy 1 ca, nên lịch bảo trì phải gắn với giờ chạy. Bài này đưa lịch 6 cấp mỗi ca, ngày, tuần, tháng, mốc 2.000–4.000 giờ và năm, kèm bảng người làm, việc ghi chép và cách tự tính ngày tới mốc dừng lò.
- Bảo trì lò hơi nên gắn với giờ chạy thực tế, không chỉ theo lịch tháng, vì lò chạy 24 giờ mòn nhanh gấp ba lò chạy 8 giờ.
- Mỗi ca: xả ống thủy, xả đáy theo quy trình, kiểm tra áp suất, mực nước, van an toàn, quạt, bơm và ghi sổ vận hành.
- Mỗi tuần và mỗi tháng: vệ sinh phía khói, kiểm tra ghi, quạt, bơm, bẫy hơi, thử bảo vệ cạn nước và rò rỉ.
- Mốc 2.000–4.000 giờ: dừng lò mở cửa kiểm tra, vệ sinh ống lửa hoặc ống nước, kiểm tra cáu cặn và chịu lửa.
- Hằng năm: đại tu theo kế hoạch và kiểm định định kỳ theo thời hạn ghi trên biên bản kiểm định.
Vì sao bảo trì lò hơi phải gắn với giờ chạy thay vì chỉ theo tháng
Hai nhà máy cùng mua một model lò hơi, một bên chạy 8 giờ mỗi ngày, một bên chạy 3 ca liên tục. Nếu cả hai cùng bảo trì “mỗi quý một lần” thì nhà máy chạy 3 ca đang bảo trì thưa gấp ba lần so với mức hao mòn thật của thiết bị. Ống lò bám muội, ghi mòn, bạc đạn quạt nóng, cáu cặn trong ống tăng theo số giờ đốt lửa, không theo tờ lịch treo tường.
Muốn giao phần bảo trì nặng cho đội kỹ thuật bên ngoài, xem bài gói bảo trì lò hơi định kỳ: gồm gì, khi nào nên thuê ngoài trên Lò Hơi Vương Long. Bài này là lịch kỹ thuật để tổ vận hành tự theo dõi.
Vì vậy, lịch bảo trì cho tổ vận hành nên có hai trục: trục thời gian (ca, ngày, tuần, tháng, năm) cho những việc kiểm tra định kỳ và an toàn, và trục giờ chạy (mốc 2.000 giờ, 4.000 giờ) cho những việc phải dừng lò, mở cửa, vệ sinh sâu. Đồng hồ đếm giờ hoặc sổ vận hành ghi giờ đốt lửa mỗi ca là công cụ rẻ nhất để biết lò đã đến mốc hay chưa.
Bài này không thay cho kế hoạch bảo trì năm của phòng kỹ thuật, mà là bảng việc thực tế cho người trực lò: ai làm, làm lúc nào, ghi gì vào sổ. Một lịch rõ ràng giúp phát hiện sớm những dấu hiệu nhỏ trước khi chúng thành sự cố phải dừng lò khẩn cấp.
Lịch bảo trì lò hơi 6 cấp theo giờ chạy cho tổ vận hành
Mỗi ca vận hành
Xả ống thủy để chắc mực nước hiển thị đúng, xả đáy theo quy trình của cơ sở, kiểm tra áp suất, nhiệt độ khói, màu khói, tiếng quạt và bơm. Ghi giờ đốt lửa, áp suất, mực nước và sự cố vào sổ ca.
Mỗi ngày
Kiểm tra van an toàn không rò, bảo vệ cạn nước và rơ le áp suất hoạt động, nước cấp và hóa chất xử lý nước đủ, dọn tro, kiểm tra ghi, cấp liệu, gioăng cửa lò và các điểm rò hơi, rò nước.
Mỗi tuần
Thử nâng van an toàn bằng tay theo hướng dẫn nhà sản xuất và quy trình vận hành, thổi bụi hoặc vệ sinh phía khói nếu có thiết bị, kiểm tra bẫy hơi, lọc nước cấp, dây curoa và nhiệt độ bạc đạn quạt, bơm.
Mỗi tháng
Vệ sinh cyclone, buồng lắng tro, kiểm tra cánh quạt hút, quạt thổi, mỡ bò ổ trục, hộp số ghi xích, tủ điện và biến tần; đo độ cứng nước lò, nước cấp; xem lại sổ ca để tìm xu hướng bất thường.
Mốc 2.000–4.000 giờ chạy
Dừng lò, để nguội đúng quy trình, mở cửa kiểm tra và vệ sinh ống lửa hoặc ống nước, kiểm tra cáu cặn phía nước, gạch chịu lửa, thanh ghi, đường khói, ống khói; xử lý cáu cặn khi lớp bám vượt mức cho phép.
Nguyên nhân gốc khiến lịch bảo trì thất bại
Không ghi giờ chạy, ghi sổ cho có, việc tuần dồn sang tháng và không ai chịu trách nhiệm ký. Lịch tốt mà không có người ký tên và sổ ghi số liệu thật thì cũng như không có lịch.
| Mốc | Hạng mục chính | Người làm | Ghi chép |
|---|---|---|---|
| Mỗi ca | Xả ống thủy, xả đáy, kiểm tra áp, mực nước, khói | Người trực lò | Sổ ca: giờ đốt, áp suất, mực nước, sự cố |
| Ngày, tuần | Van an toàn, bảo vệ cạn nước, ghi, quạt, bơm, bẫy hơi | Trưởng ca | Phiếu kiểm tra tuần, ký xác nhận |
| Tháng | Cyclone, quạt, hộp số, tủ điện, chất lượng nước | Tổ bảo trì | Biên bản tháng, kết quả đo nước |
| 2.000–4.000 giờ | Dừng lò vệ sinh ống, kiểm tra cáu cặn, chịu lửa | Tổ bảo trì cùng kỹ thuật lò | Biên bản dừng lò, ảnh trước và sau |
| Năm | Đại tu, kiểm định định kỳ theo thời hạn | Đơn vị bảo trì, đơn vị kiểm định | Hồ sơ lý lịch lò, biên bản kiểm định |
Ảnh hiện trường của đội kỹ thuật Vương Long.
Trong lịch tuần có hạng mục kiểm tra bẫy hơi, vì một bẫy hơi kẹt mở có thể xả hơi sống suốt nhiều tháng mà không ai biết. Cách nhận biết và đo tổn thất được trình bày trong bài bẫy hơi hỏng, lỗ thủng âm thầm đốt tiền nhiên liệu mỗi giờ.
Tự tính khi nào lò hơi đến mốc bảo trì theo giờ chạy
Muốn đặt lịch dừng lò đúng lúc, tổ vận hành cần biết lò chạy bao nhiêu giờ mỗi năm và bao nhiêu ngày thì chạm mốc. Phép tính rất đơn giản, chỉ cần số giờ chạy mỗi ngày và số ngày chạy mỗi năm lấy từ sổ ca.
Giờ chạy/năm = giờ/ngày × ngày chạy/năm · Số ngày tới mốc = mốc giờ ÷ giờ/ngày · Số lần dừng lò/năm = giờ chạy/năm ÷ mốc giờMốc giờ: chọn trong khoảng 2.000–4.000 giờ theo hướng dẫn nhà sản xuất, loại nhiên liệu và chất lượng nước · giờ/ngày lấy từ đồng hồ đếm giờ hoặc sổ ca
Ví dụ: lò chạy 16 giờ mỗi ngày, 300 ngày mỗi năm thì giờ chạy mỗi năm là 16 × 300 = 4.800 giờ. Nếu chọn mốc 2.000 giờ thì cứ khoảng 2.000 ÷ 16 = 125 ngày chạy, tức khoảng 4 tháng, phải dừng lò vệ sinh một lần, và mỗi năm có khoảng 4.800 ÷ 2.000 = 2,4 lần dừng. Nếu lò đốt biomass nhiều tro hoặc nước cấp xử lý chưa tốt, nên chọn mốc gần 2.000 giờ; nếu đốt dầu, nước tốt, có thể kéo về gần 4.000 giờ sau khi kiểm tra thực tế cho phép.
| Chế độ chạy (giả định) | Giờ chạy mỗi năm | Tới mốc 2.000 giờ | So mức hao mòn |
|---|---|---|---|
| 8 giờ/ngày · 300 ngày | 2.400 giờ | ≈ 250 ngày chạy · 1,2 lần/năm | |
| 16 giờ/ngày · 300 ngày | 4.800 giờ | ≈ 125 ngày chạy · 2,4 lần/năm | |
| 24 giờ/ngày · 300 ngày | 7.200 giờ | ≈ 83 ngày chạy · 3,6 lần/năm | |
| 24 giờ/ngày · 330 ngày | 7.920 giờ | ≈ 83 ngày chạy · 4,0 lần/năm |
Số liệu là ước tính lý thuyết theo giả định, không thay cho khảo sát, đo đạc thực tế của nhà máy.
Dùng nhiệt độ khói để điều chỉnh mốc bảo trì
Mốc giờ chỉ là điểm khởi đầu. Chỉ số thực tế tốt nhất để biết phía khói đã bẩn là nhiệt độ khói thải: cùng tải, cùng nhiên liệu mà nhiệt độ khói tăng dần qua các tuần nghĩa là muội và tro đang bám làm giảm truyền nhiệt. Tổ vận hành nên ghi nhiệt độ khói mỗi ca để thấy xu hướng này.
Phía nước cũng vậy: độ cứng nước cấp vượt chuẩn, lượng xả đáy tăng hoặc áp lực bơm cấp tăng bất thường là tín hiệu nên dừng lò kiểm tra cáu cặn sớm hơn mốc. Khi đó dời mốc gần lại; ngược lại, nếu nhiều lần mở lò thấy ống sạch, có thể giãn mốc trong khoảng 2.000–4.000 giờ.
Ở nhiều nhà máy tôi ghé, sổ ca ghi rất đều nhưng toàn số giống nhau từ ngày này qua ngày khác. Sổ như vậy không giúp gì cho bảo trì. Hãy yêu cầu người trực lò ghi số đọc thật trên đồng hồ, kể cả khi số đó xấu, vì chính những con số lệch mới cho biết lò đang có vấn đề.
Việc tôi khuyên làm ngay là dán bảng lịch bảo trì trong phòng lò, bên cạnh có cột ký tên. Mỗi hạng mục làm xong ai ký người đó chịu trách nhiệm. Chỉ một thay đổi nhỏ đó đã giúp nhiều tổ vận hành không còn bỏ sót việc xả ống thủy hay kiểm tra bảo vệ cạn nước.
Cảnh báo an toàn: chỉ mở cửa lò, vào trong lò hoặc tháo phần chịu áp khi lò đã dừng, xả hết áp, để nguội, cô lập nguồn nhiên liệu, nguồn điện và đường hơi, nước theo quy trình; không chỉnh áp suất đặt hoặc chèn, khóa van an toàn. Việc thử và hiệu chỉnh van an toàn, kiểm định lò phải theo quy định và do người, đơn vị có chức năng thực hiện.
Quy trình triển khai lịch bảo trì theo giờ chạy cho tổ vận hành
Một lịch bảo trì chỉ có tác dụng khi tổ vận hành hiểu và làm được hằng ngày. Năm bước sau giúp chuyển từ bảo trì “hỏng đâu sửa đó” sang bảo trì theo kế hoạch.
- Gắn đồng hồ đếm giờ hoặc chuẩn hóa sổ caGhi giờ bắt đầu và kết thúc đốt lửa mỗi ca để cộng được tổng giờ chạy, không ước chừng theo ngày.
- Lập danh mục hạng mục theo từng cấpDựa trên hướng dẫn nhà sản xuất và cấu hình thực tế của lò: loại ghi, quạt, bơm, xử lý khí thải, xử lý nước để chia việc ca, ngày, tuần, tháng, mốc giờ, năm.
- Phân người làm và người kýNgười trực lò làm việc ca, trưởng ca làm việc tuần, tổ bảo trì làm việc tháng và mốc giờ; mỗi cấp có phiếu kiểm tra riêng.
- Chọn mốc dừng lò và xếp lịch sản xuấtTính số ngày tới mốc, báo trước cho sản xuất để xếp ngày dừng lò, chuẩn bị vật tư, gioăng, thanh ghi, hóa chất.
- Xem lại sau mỗi lần dừng lòSo tình trạng ống, cáu cặn, chịu lửa với lần trước; dời mốc gần lại hoặc giãn ra, cập nhật lịch và hồ sơ lý lịch lò.
Ảnh hiện trường của đội kỹ thuật Vương Long.
Ở mốc 2.000–4.000 giờ, nếu mở lò thấy cáu cặn dày phía nước, cần làm sạch đúng phương pháp để không làm mỏng ống. Xem bài vệ sinh tẩy rửa cáu cặn lò hơi: khi nào cần làm và làm sao để không hại ống.
Checklist bảo trì lò hơi theo giờ chạy cho tổ vận hành
- Có đồng hồ đếm giờ hoặc sổ ca ghi giờ đốt lửa thật mỗi ca.
- Xả ống thủy và kiểm tra mực nước, áp suất mỗi ca, có ghi sổ.
- Bảo vệ cạn nước và rơ le áp suất được thử theo quy trình, có người ký.
- Van an toàn không rò, không bị chèn, khóa; thử nâng tay theo hướng dẫn.
- Nhiệt độ khói thải được ghi mỗi ca để theo dõi độ bẩn phía khói.
- Quạt, bơm, hộp số ghi xích được kiểm tra nhiệt độ, tiếng ồn, tra mỡ hằng tháng.
- Đã tính ngày tới mốc 2.000–4.000 giờ và báo trước cho bộ phận sản xuất.
- Biên bản kiểm định còn hạn, hồ sơ lý lịch lò được cập nhật sau mỗi lần dừng.
Lịch bảo trì tốt giúp phát hiện sớm, nhưng khi đã thấy dấu hiệu bất thường như mực nước dao động, xì rò hay van an toàn xả liên tục thì không chờ tới mốc. Đọc bài sửa chữa lò hơi khẩn cấp: 6 dấu hiệu phải gọi kỹ thuật để biết khi nào phải gọi kỹ thuật ngay.
Hỏi đáp về bảo trì lò hơi theo giờ chạy
Bao nhiêu giờ chạy thì phải dừng lò hơi vệ sinh?
Thường chọn mốc trong khoảng 2.000–4.000 giờ chạy tùy hướng dẫn nhà sản xuất, loại nhiên liệu và chất lượng nước. Lò đốt biomass nhiều tro hoặc nước cấp chưa tốt nên chọn mốc gần 2.000 giờ, rồi điều chỉnh theo tình trạng thực tế mỗi lần mở lò.
Vì sao phải xả ống thủy mỗi ca?
Ống thủy có thể bị cặn hoặc tắc đường thông, làm mực nước hiển thị sai so với mực nước thật trong lò. Xả ống thủy giúp người trực lò chắc chắn mực nước đúng, tránh cạn nước gây quá nhiệt, phồng ống, đây là một trong những sự cố nguy hiểm nhất của lò hơi.
Thử van an toàn lò hơi bao lâu một lần?
Tổ vận hành thử nâng van bằng tay theo hướng dẫn nhà sản xuất và quy trình vận hành của cơ sở. Việc kiểm tra, hiệu chỉnh áp suất đặt và niêm phong van thực hiện theo quy định về an toàn thiết bị áp lực và khi kiểm định, không tự chỉnh tại chỗ.
Lò chạy ít giờ thì có cần bảo trì hằng tháng không?
Có. Các việc an toàn như kiểm tra van an toàn, bảo vệ cạn nước, áp kế, rò rỉ vẫn phải làm theo thời gian dù lò chạy ít. Chỉ những việc vệ sinh sâu phụ thuộc hao mòn mới tính theo mốc giờ chạy.
Kiểm định định kỳ có thay được bảo trì không?
Không. Kiểm định là đánh giá tình trạng an toàn tại một thời điểm theo quy định, còn bảo trì là công việc hằng ngày giữ lò chạy an toàn và hiệu quả giữa hai lần kiểm định. Lò bảo trì tốt thường qua kiểm định thuận lợi hơn.
Lò hơi của nhà máy anh chị đã chạy bao nhiêu giờ từ lần vệ sinh trước?
Vương Long Boiler, đơn vị thuộc Vương Long Group với gần 20 năm kinh nghiệm, nhận khảo sát, lập lịch và thực hiện bảo trì, vệ sinh, sửa chữa, cải tạo lò hơi, hỗ trợ hồ sơ trước kiểm định cho nhà máy.
congnghelohoi@gmail.com · Xem bản đồ →












