Thay ống lửa lò hơi: khi nào nút tạm, khi nào thay cả chùm ống

Dấu hiệu cần dừng lò kiểm tra ống lửa

Lò hơi ống lửa đưa khói nóng đi bên trong các ống, nước bao quanh bên ngoài. Vì vậy khi một ống lửa thủng, nước và hơi áp lực sẽ phụt vào đường khói. Dấu hiệu đầu tiên tổ vận hành nhận ra thường không phải nhìn thấy ống, mà là những thay đổi nhỏ trong cách lò chạy.

• Lò ăn nước nhiều hơn bình thường, bơm cấp chạy dày hơn dù tải hơi không đổi.
• Khói ra ống khói có hơi nước trắng đục, đặc biệt lúc lò vừa giảm lửa.
• Nghe tiếng xì trong buồng khói hoặc thấy nước nhỏ giọt ở cửa buồng khói, đáy hộp khói ẩm ướt, tro bết thành bùn.
• Ngọn lửa trong buồng đốt yếu đi, khó giữ áp, nhiệt độ khói thải thay đổi bất thường.
• Khi mở cửa buồng khói nguội thấy đầu ống bị ăn mòn, rỉ, có vết nứt chân chim quanh mối nong hàn.

Ảnh thực tế

Có những trường hợp ống chưa thủng nhưng đã nguy hiểm: ống bị phồng hoặc võng do quá nhiệt, thành ống mỏng đi vì ăn mòn, hoặc đầu ống nứt tại vùng mặt sàng. Những hỏng hóc này chỉ phát hiện được khi dừng lò, xả nước, vệ sinh sạch rồi soi và đo. Vì thế ngoài dấu hiệu khi vận hành, lịch kiểm tra định kỳ bên trong lò là cách tốt nhất để phát hiện sớm.

Nghĩa Lò Hơi nhắc: thấy lò xì ống thì giảm lửa, dừng cấp nhiên liệu, giữ mực nước và cho lò nguội theo quy trình. Không mở cửa buồng khói khi lò còn áp, không tưới nước lạnh vào lò nóng để làm nguội nhanh – sốc nhiệt có thể làm nứt thêm mặt sàng.

Vì sao ống lửa lò hơi bị hỏng

Trước khi bàn chuyện thay ống lửa lò hơi, cần biết ống hỏng vì đâu. Cùng là một ống thủng nhưng nguyên nhân khác nhau thì cách xử lý và mức độ lan rộng cũng khác nhau hoàn toàn.

Ngoài ra còn có mài mòn do tro bụi khi đốt nhiên liệu nhiều cát hoặc vỏ hạt điều, và hư hỏng do cạn nước. Cạn nước là tình huống nguy hiểm nhất: cả chùm ống có thể quá nhiệt cùng lúc, khi đó không còn là chuyện thay vài ống mà phải đánh giá lại toàn bộ thân lò.

Soi và đo khi lò sạch, không đánh giá ống qua lớp muội và cáu.

Nút tạm hay thay cả chùm ống: 3 câu hỏi để quyết định

Đây là câu hỏi chủ nhà máy hay đặt ra nhất khi gọi đội kỹ thuật. Nút ống nhanh và rẻ, thay cả chùm tốn tiền và thời gian. Nhưng chọn sai thì nút xong vài tuần lại dừng lò, cộng dồn số lần dừng và tiền nhiên liệu tốn thêm có khi còn cao hơn thay một lần. Đội kỹ thuật thường trả lời ba câu hỏi dưới đây trước khi đưa phương án.

1. Bao nhiêu ống đang hỏng hoặc đã nút?Một đến vài ống hỏng lần đầu thì nút tạm hoặc thay riêng ống đó là hợp lý. Nếu lò đã có nhiều ống nút từ các lần trước, nút thêm sẽ làm giảm diện tích trao đổi nhiệt, khói thải nóng hơn và dồn dòng khói sang các ống còn lại.
2. Ống hỏng vì nguyên nhân cục bộ hay toàn bộ?Một ống hỏng do mối nong cũ hoặc do va đập khi vệ sinh là cục bộ. Ống hỏng do cáu cặn, ăn mòn ôxy hay cạn nước là nguyên nhân chung, các ống khác cũng đang chịu cùng điều kiện.
3. Thành các ống còn lại còn dày bao nhiêu?Đo chiều dày bằng máy siêu âm ở nhiều điểm trên nhiều ống, so với chiều dày thiết kế. Ống mỏng đều trên diện rộng là dấu hiệu chùm ống đã gần hết tuổi.

Nghĩa Lò Hơi lưu ý từ hiện trường

Ở nhiều nhà máy anh em gặp, lò đã nút năm sáu ống qua nhiều lần mà không ai ghi lại. Đến khi mở ra mới biết cả chùm ống phía trên đã mỏng gần thủng.

Cách làm tôi khuyên là mỗi lần nút hay thay ống đều chụp ảnh mặt sàng, đánh số vị trí ống và ghi vào sổ lý lịch lò. Lần sau nhìn sổ là biết lò đang xuống cấp nhanh hay chậm.

Thay ống mà không đo chiều dày các ống bên cạnh thì gần như chắc chắn sẽ phải dừng lò lần nữa trong thời gian ngắn.

Nếu ống hỏng do cáu cặn, xử lý nước cấp và lịch xả đáy quan trọng không kém việc thay ống.

Quy trình thay ống lửa lò hơi 7 bước

Thay ống lửa là sửa chữa phần chịu áp nên phải làm theo trình tự, có người chịu trách nhiệm kỹ thuật và thợ hàn có chứng chỉ phù hợp. Dưới đây là quy trình đội kỹ thuật Vương Long Boiler thường áp dụng cho lò hơi ống lửa.

1. Làm nguội và cô lập lòDừng đốt, cho lò nguội tự nhiên, xả hết áp, khóa van hơi chính, van cấp nước, cắt điện quạt và bơm, treo biển cấm vận hành.
2. Xả nước và vệ sinhXả hết nước lò, mở cửa người chui, vệ sinh muội phía khói và cáu phía nước để nhìn rõ bề mặt ống và mặt sàng.
3. Kiểm tra và đo chiều dàySoi từng ống, đo chiều dày bằng máy siêu âm, đánh dấu ống cần thay, lập sơ đồ vị trí trên mặt sàng.
4. Cắt và rút ống cũCắt mối hàn hai đầu, rút ống cũ ra mà không làm hỏng lỗ trên mặt sàng. Lỗ mặt sàng được làm sạch, kiểm tra méo, nứt.
5. Lắp, nong ống mớiỐng mới đúng chủng loại, cắt đúng chiều dài, luồn qua hai mặt sàng rồi nong chặt đầu ống bằng dụng cụ nong chuyên dùng.
6. Hàn đầu ốngHàn kín đầu ống theo quy trình hàn đã duyệt, thợ hàn có chứng chỉ, kiểm tra mối hàn bằng mắt và các phương pháp kiểm tra cần thiết.
7. Thử thủy lực và chạy lạiBơm nước thử áp theo quy định, giữ áp kiểm tra rò ở từng đầu ống, đạt mới cho đốt lò từ từ, theo dõi kỹ trong những ca đầu.

Thay vài ống làm tại chỗ; thay cả chùm tùy lò có thể làm tại chỗ hoặc đưa về xưởng.

Bước thử thủy lực không được bỏ qua dù chỉ thay một ống. Khi thử, áp được nâng từ từ, giữ ở áp thử trong thời gian quy định rồi hạ về áp làm việc để kiểm tra từng đầu ống, từng mối hàn. Đầu ống rịn nước hay mặt sàng đổ mồ hôi là phải xử lý lại rồi thử lại.

Chi phí và thời gian thay ống lửa phụ thuộc vào đâu

Mỗi lò một khác nên khó có giá chung cho việc thay ống lửa lò hơi. Chi phí và thời gian phụ thuộc chủ yếu vào các yếu tố dưới đây.

• Số ống cần thay, đường kính, chiều dài và chủng loại thép ống.
• Vị trí ống: ống ở hàng ngoài dễ thay, ống nằm sâu giữa chùm phải tháo nhiều hơn.
• Tình trạng mặt sàng: lỗ còn tốt thì chỉ thay ống, lỗ méo nứt thì phải sửa mặt sàng.
• Có phải tẩy cáu, vệ sinh hóa chất trước khi thay hay không.
• Làm tại chỗ hay phải tháo lò đưa về xưởng, thời gian chờ vật tư và lịch thử áp, kiểm định.

Điều chủ nhà máy nên so sánh không chỉ là giá thay, mà là tổng chi phí trong một năm: mỗi lần dừng lò mất bao nhiêu giờ sản xuất, nhiên liệu tốn thêm khi lò có nhiều ống nút, và rủi ro dừng lò đột xuất giữa mùa hàng. Nhiều trường hợp thay cả chùm một lần vào lúc nhà máy nghỉ bảo trì lại kinh tế hơn nút từng ống giữa ca.

Làm gì để ống mới không hỏng lại

Thay ống chỉ giải quyết hậu quả. Muốn ống mới bền, phải xử lý nguyên nhân đã làm ống cũ hỏng. Đây là danh sách việc nên kiểm tra ngay sau khi thay ống lửa.

• Kiểm tra độ cứng nước cấp hằng ca, hệ làm mềm nước hoàn nguyên đúng lịch.
• Xả đáy theo lịch và theo chỉ số TDS, không xả cho có.
• Bồn nước cấp đủ nóng để giảm ôxy hòa tan, có hóa chất xử lý nước phù hợp.
• Ngọn lửa không phả trực tiếp vào mặt sàng hay một vùng ống, béc đốt và gió được chỉnh đúng.
• Không cho lò chạy tải quá thấp kéo dài làm đọng sương axit ở đầu ống.
• Hạn chế đốt tắt liên tục, nâng hạ tải từ từ.
• Ghi sổ lý lịch lò: vị trí ống đã nút, đã thay, ngày làm, kết quả đo chiều dày.

Nếu nhà máy chưa có người theo dõi nước lò, nên đặt lịch đo định kỳ và nhờ đơn vị có chuyên môn phân tích mẫu cáu khi vệ sinh. Vương Long Boiler có nhận phân tích mẫu cáu cặn lò hơi và hướng dẫn quy trình kiểm soát nước cấp cho tổ vận hành, giúp nhà máy biết rõ ống hỏng vì đâu để xử lý tận gốc.

Ảnh thực tế

Tóm lại, thay ống lửa lò hơi không khó về kỹ thuật với đội làm đúng nghề, nhưng quyết định nút hay thay, thay bao nhiêu và xử lý nguyên nhân gốc thế nào mới là phần quyết định lò chạy bền hay dừng liên tục. Nhà máy đang gặp lò xì ống, nút ống nhiều lần hoặc muốn đo chiều dày đánh giá chùm ống trước mùa cao điểm có thể liên hệ Vương Long Boiler để được khảo sát và tư vấn phương án phù hợp.

Câu hỏi thường gặp

Tác giả bài viết

Nghĩa Lò Hơi

Chuyên gia thiết bị áp lực, Vương Long Group

Hơn 10 năm thực chiếnLò hơi công nghiệpAn toàn thiết bị áp lực

Trực tiếp khảo sát, lắp đặt và xử lý sự cố lò hơi tại nhà máy. Tư vấn kỹ thuật miễn phí qua Hotline/Zalo 09 6789 1338 (Mr. Nghĩa).

Xem thêm trên hệ thống Vương Long Group