Lò hơi điện cho xưởng nhỏ: 100 kg hơi mỗi giờ cần bao nhiêu kW

Vì sao xưởng nhỏ phải tính kW trước khi chọn lò hơi điện

Lò hơi điện hợp với xưởng nhỏ: không kho củi, không ống khói lớn, không người đứng lò cả ca, bật là có hơi. Nhưng chính vì gọn nên nhiều chủ xưởng mua lò theo con số “100 kg/h” ghi trên tem mà quên câu hỏi quan trọng nhất: điện nhà xưởng có kéo nổi lò hay không.

Lò hơi điện thực chất là một tải điện trở rất lớn chạy liên tục. Một lò 100 kg hơi mỗi giờ ngốn điện tương đương vài chục máy lạnh dân dụng cùng chạy. Nếu trạm biến áp đang gần đầy tải, cáp nhỏ, aptomat tổng chọn sát, lò vừa đóng điện là nhảy aptomat, cáp nóng, sụt áp làm máy khác trong xưởng chạy chập chờn.

Vì vậy, trước khi bàn đến thương hiệu hay giá lò, cần làm ba phép tính: lò cần bao nhiêu kW, kéo bao nhiêu ampe trên mỗi pha, và mỗi ngày tiêu thụ bao nhiêu kWh. Ba con số này quyết định tủ điện, tiết diện cáp, aptomat và cả chuyện có cần nâng công suất trạm biến áp hay không.

Ảnh thực tế

6 thông số quyết định số kW của lò hơi điện

Ảnh hiện trường của đội kỹ thuật Vương Long.

Nguyên tắc chọn công suất theo phụ tải thực áp dụng cho mọi loại lò, không riêng lò điện. Nếu xưởng đang phân vân giữa lò điện và lò đốt củi, có thể đọc thêm cách chọn công suất lò hơi đốt củi theo tấn hơi thực dùng để so sánh trên cùng một phụ tải.

Tự tính: 100 kg hơi mỗi giờ cần bao nhiêu kW điện

Ví dụ: xưởng cần 100 kg hơi/giờ, áp suất 8 bar (hơi bão hòa khoảng 170°C, i hơi ≈ 2.773 kJ/kg), nước cấp 30°C (i ≈ 126 kJ/kg), hiệu suất giả định 98%.

Nhiệt cần cho mỗi kg hơi: 2.773 − 126 = 2.647 kJ/kg. Nhiệt mỗi giờ: 100 × 2.647 = 264.700 kJ/h. Chia 3.600 được 73,5 kW nhiệt. Chia hiệu suất 0,98 được ≈ 75,0 kW điện. Quy ra mỗi kg hơi tốn khoảng 0,75 kWh điện.

Dòng điện 3 pha 380 V với tải điện trở (hệ số công suất gần bằng 1): I = P ÷ (1,732 × 380) = 75.000 ÷ 658 ≈ 114 A mỗi pha. Aptomat tổng thường chọn lớn hơn dòng định mức khoảng 1,25 lần, tức cỡ 143 A, làm tròn lên cấp chuẩn gần nhất như 150 A hoặc 160 A tùy hãng và thiết kế điện.

Số liệu là ước tính lý thuyết theo giả định, không thay cho khảo sát, đo đạc thực tế của nhà máy.

Tiền điện mỗi ngày: tự điền đơn giá của xưởng

Số kWh tiêu thụ = lượng hơi thực dùng (kg) × 0,75 kWh/kg ở điều kiện trên. Xưởng dùng trung bình 100 kg hơi/giờ trong 8 giờ là 800 kg hơi, tương đương khoảng 600 kWh mỗi ngày. Tiền điện = 600 kWh × đơn giá điện (đồng/kWh) theo hợp đồng mua điện của xưởng. Nếu xưởng mua điện theo giá ba thời điểm, nên tách số kWh chạy giờ cao điểm, bình thường và thấp điểm để nhân với từng mức giá.

Muốn giảm kWh mà không giảm hơi, cách hiệu quả nhất là làm nóng nước cấp. Nước cấp 60°C (i ≈ 251 kJ/kg) giảm còn khoảng 0,715 kWh/kg; nước cấp 80°C (i ≈ 335 kJ/kg) còn khoảng 0,691 kWh/kg, tức tiết kiệm gần 8% so với nước 30°C. Đó là lý do thu hồi nước ngưng về bồn cấp rất đáng làm với lò điện.

Nghĩa Lò Hơi lưu ý từ hiện trường

Với lò điện, tôi luôn xin xem hóa đơn điện và thông số trạm biến áp của xưởng trước, rồi mới bàn đến lò. Có xưởng trạm chỉ còn dư vài chục kVA, lắp lò 75 kW là phải nâng trạm, chi phí phát sinh lớn hơn nhiều so với dự tính ban đầu.

Lời khuyên thứ hai: đừng mua lò điện dư công suất quá nhiều “cho chắc”. Lò điện chia cấp điện trở nên chạy non tải vẫn ổn, nhưng cáp, aptomat, trạm phải tính theo công suất đặt lớn nhất. Dư công suất lò là dư cả chi phí hạ tầng điện.

Quy trình chọn và đấu nối lò hơi điện cho xưởng nhỏ

Một lò điện chạy ổn định bắt đầu từ bước khảo sát điện nguồn, không phải từ bước đặt lò. Quy trình đội kỹ thuật Vương Long thường đi theo 5 bước dưới đây.

1. Khảo sát phụ tải hơiLiệt kê thiết bị dùng hơi, áp suất, lượng hơi giờ cao điểm, nhiệt độ nước cấp và có thu hồi nước ngưng hay không.
2. Kiểm tra nguồn điệnĐọc dung lượng trạm biến áp, tải đang dùng, tiết diện cáp tổng, aptomat tổng và khoảng cách từ tủ tổng đến phòng lò.
3. Tính kW và chia cấp điện trởChọn công suất lò theo phép tính ở trên, chia thành nhiều nhóm điện trở đóng ngắt theo áp suất để tránh dòng khởi động dồn một lúc.
4. Thiết kế tủ điện và cápChọn aptomat, contactor, cáp theo dòng định mức, có bảo vệ mất pha, quá dòng, rơ le mực nước thấp, rơ le áp suất và tiếp địa đầy đủ.
5. Lắp đặt, chạy thử, bàn giaoĐo dòng từng pha khi chạy đủ tải, kiểm tra nhiệt độ đầu cốt, thử van an toàn, hướng dẫn vận hành và lập hồ sơ kiểm định theo quy định thiết bị áp lực.

Ảnh hiện trường của đội kỹ thuật Vương Long.

Lò điện cũng cần lắp đặt bài bản như lò đốt nhiên liệu: móng, đường ống hơi, xả đáy, bồn nước cấp và hồ sơ pháp lý. Phần này được trình bày kỹ trong bài lắp đặt lò hơi công nghiệp đầu tư đúng từ đầu.

Checklist trước khi đặt mua lò hơi điện

• Đã có lượng hơi giờ cao điểm (kg/h) và áp suất làm việc thực tế.
• Đã biết nhiệt độ nước cấp và khả năng thu hồi nước ngưng.
• Đã tính công suất điện theo công thức, có ghi rõ giả định hiệu suất.
• Đã kiểm tra dung lượng trạm biến áp còn dư bao nhiêu kVA.
• Đã tính dòng mỗi pha, chọn cáp và aptomat tổng phù hợp.
• Lò có chia cấp điện trở, có bảo vệ mất pha, quá dòng, mực nước thấp.
• Đã ước tính số kWh mỗi ngày và nhân với đơn giá điện của xưởng.
• Đã lên kế hoạch kiểm định, đăng ký sử dụng thiết bị áp lực.

Nếu phép tính cho thấy nhu cầu hơi lớn hơn dự kiến, nên xem lại cả bài toán công suất trước khi mua. Bài lò hơi dư công suất mua to cho chắc giải thích vì sao chọn quá lớn cũng tốn kém như chọn quá nhỏ.

Câu hỏi thường gặp về công suất lò hơi điện

Tác giả bài viết

Nghĩa Lò Hơi

Chuyên gia thiết bị áp lực, Vương Long Group

Hơn 10 năm thực chiếnLò hơi công nghiệpAn toàn thiết bị áp lực

Trực tiếp khảo sát, lắp đặt và xử lý sự cố lò hơi tại nhà máy. Tư vấn kỹ thuật miễn phí qua Hotline/Zalo 09 6789 1338 (Mr. Nghĩa).

Xem thêm trên hệ thống Vương Long Group