Lò hơi đốt củi ghi tĩnh cho xưởng nhỏ: Cách nuôi lửa để không hao củi

1. Lò hơi đốt củi ghi tĩnh hợp với xưởng nào?

Ghi tĩnh là kiểu buồng đốt đơn giản nhất: các thanh ghi gang nằm cố định, củi được nạp qua cửa lò, gió đi từ dưới ghi lên, tro rơi xuống hầm tro. Không có xích, không có hộp giảm tốc, không có băng tải. Chính sự đơn giản đó làm nó trở thành lựa chọn quen thuộc của các xưởng bánh, xưởng nấu, cơ sở hấp sấy và những nhà máy dùng hơi vài trăm kg mỗi giờ.

Nhưng đơn giản không có nghĩa là hợp với tất cả. Trước khi bàn chuyện nuôi lửa, cần biết ghi tĩnh đứng ở đâu so với lò cấp liệu tự động. Việc chọn công suất thì đã có bài riêng về cách tính công suất lò theo tấn hơi thực dùng, ở đây chỉ so hai kiểu buồng đốt.

Ảnh thực tế

Nếu xưởng chạy một ca, tải lên xuống theo mẻ nấu, và có sẵn người chịu khó đứng lò thì ghi tĩnh hoàn toàn đủ dùng. Còn khi nhà máy chạy liên tục hai ba ca, cần áp suất đều hoặc khó tuyển thợ lò, nên cân nhắc lò cấp liệu tự động thay vì cố ép lò nạp tay.

2. Vì sao lò ghi tĩnh hay hao củi?

Khác với lò cấp liệu liên tục, lò nạp tay luôn cháy theo chu kỳ. Củi mới vào làm nguội buồng đốt, chất bốc thoát ra nhiều trong thời gian ngắn, sau đó than cháy đỏ rồi lửa yếu dần. Nếu nạp một lần quá nhiều, lượng chất bốc thoát ra vượt quá lượng gió đang có, phần không cháy hết bay theo khói thành khói đen. Đó là nhiệt lượng đã trả tiền mà đi thẳng lên ống khói.

Ba cửa thoát tiền lớn nhất ở lò ghi tĩnh gồm: cháy không hết do thiếu gió đúng lúc, tổn thất do gió lạnh lọt vào khi mở cửa lâu, và than chưa cháy hết bị cào ra cùng tro. Cả ba đều phụ thuộc thao tác nhiều hơn phụ thuộc vào thiết bị, nên xưởng có thể giảm mà gần như chưa tốn tiền đầu tư.

3. Tự tính: mỗi điểm hiệu suất đáng bao nhiêu củi?

Công thức dưới đây dùng để thấy độ lớn của vấn đề, không dùng để nghiệm thu lò. Giả định hơi bão hòa 8 bar, nước cấp 30°C, củi có nhiệt trị 3.000 kcal/kg, tức khoảng 12.560 kJ/kg. Củi ẩm hơn thì kết quả tăng lên, xem thêm bài nhiệt trị nhiên liệu quy về giá 1 tấn hơi.

Một xưởng trung bình dùng 400 kg hơi/giờ, chạy 8 giờ/ngày, 300 ngày/năm, sẽ cần khoảng 960 tấn hơi mỗi năm. Nếu tay nghề và củi kéo hiệu suất từ 70% xuống 60%, xưởng đốt thêm khoảng 50 kg củi mỗi tấn hơi, tức gần 48 tấn củi một năm. Con số này giúp chủ xưởng hiểu vì sao đào tạo người đứng lò là khoản đáng làm trước khi nói tới mua lò mới. Bài hiệu suất 65% hay 80% phân tích sâu hơn phần này.

Số liệu là ước tính lý thuyết theo giả định trên, chưa tính khởi động, tải non và tổn thất đường ống. Hiệu suất thực phải đo tại lò.

4. Cách nuôi lửa cho lò hơi đốt củi ghi tĩnh

Dưới đây là trình tự một người đứng lò nên làm thành thói quen. Các bước không khó, cái khó là giữ đều trong cả ca, kể cả lúc xưởng đang gấp.

1. Chuẩn bị củi trước ca: Xếp củi cạnh cửa lò theo cỡ, ưu tiên phần khô cho lúc nhóm. Củi quá to thì chẻ, đừng để người đứng lò tự xử lý giữa ca.
2. Trải lớp lửa nền: Sau khi nhóm, trải than đỏ đều khắp mặt ghi. Không để chỗ dày chỗ thủng vì gió sẽ đi vào chỗ thủng và bỏ qua lớp lửa.
3. Nạp ít, nạp đều: Nạp từng đợt nhỏ, xếp vào phía còn lửa mạnh, đóng cửa ngay. Đừng đợi áp tụt mới nạp thật nhiều để bù.
4. Chỉnh gió theo mẻ: Ngay sau khi nạp, chất bốc thoát mạnh nên cần gió nhiều hơn. Khi củi đã cháy đỏ thì giảm bớt, tránh thổi nguội buồng đốt.
5. Cào xỉ đúng lúc: Khi lớp tro dày làm gió yếu thì cào phần xỉ ra, dồn than đỏ lại, giữ phần đang cháy. Cào hết sạch là bỏ phí than.
6. Vét hầm tro: Không để tro chạm thanh ghi. Khi vét, dùng dụng cụ cán dài và chờ tro đủ nguội trước khi đổ ra khu vực riêng.

Nghĩa Lò Hơi lưu ý từ hiện trường

Tôi hay nhìn ống khói trước khi vào nhà lò. Khói đen từng đợt mỗi lần nạp củi nghĩa là đợt nạp đang quá dày hoặc gió ngay sau khi nạp đang thiếu. Tập cho người đứng lò tự đọc được tín hiệu này thì có lợi hơn cả chục lần nhắc nhở.

Xưởng nhỏ không cần đồng hồ đắt tiền để bắt đầu. Một cuốn sổ ghi số xe củi và giờ chạy mỗi tuần là đủ để thấy tay nghề từng ca chênh nhau thế nào.

Ảnh hiện trường của đội kỹ thuật Vương Long, chỉ minh họa cho nội dung bài.

5. Công trình thực tế và chuyện bảo dưỡng ghi

Vương Long Boiler đã chế tạo lò hơi đốt củi 1 tấn hơi/giờ cho một công ty sản xuất bao bì tại An Phú, Thuận An, Bình Dương. Ngành bao bì dùng hơi cho sấy, gia nhiệt keo, hồ và ép, là mức công suất rất phổ biến ở các xưởng vừa và nhỏ. Với nhóm khách này, câu hỏi thường không dừng ở mua lò mà còn là làm sao để đội vận hành hiện có chạy lò đều và tiết kiệm.

Về bảo dưỡng, thanh ghi là chi tiết tiêu hao. Cuối mỗi tuần nên kiểm tra thanh cong, thanh nứt và khe hở quá rộng. Khe hở rộng làm than lọt xuống hầm tro, khe hở bị bít làm gió yếu. Thanh ghi hỏng nên thay sớm, vì lớp lửa thủng một chỗ sẽ kéo lệch cả buồng đốt. Muốn hiểu thêm về cấu tạo kiểu lò này có thể đọc bài lò hơi ghi tĩnh Vương Long Boiler.

6. Điều gì quyết định chi phí và thời gian làm lò ghi tĩnh?

Giá một cái lò không có con số chung, vì nó phụ thuộc vào cấu hình. Muốn báo giá sát thì đội kỹ thuật cần biết các yếu tố sau. Thời gian chế tạo và lắp đặt cũng được chốt theo chính những thông tin này, không nên tin những lời hứa chung chung khi chưa khảo sát.

• Công suất và áp suất làm việc: quyết định vật liệu, độ dày và khối lượng chế tạo.
• Loại củi thực dùng: củi to, củi ẩm cần buồng đốt và mặt ghi khác củi chẻ khô.
• Xử lý khói: yêu cầu khí thải của địa phương quyết định cần cyclone hay thêm thiết bị sau đó.
• Mặt bằng nhà lò: lối đưa lò vào, móng, chỗ chứa củi và ống khói.
• Phụ trợ: xử lý nước, bồn nước cấp, tủ điện, đường ống hơi tới điểm dùng.
• Thủ tục: kiểm định, đăng ký sử dụng và huấn luyện vận hành theo quy định.

Nếu xưởng muốn so sánh nhiều cấu hình, có thể tham khảo các dòng lò đốt củi của VLB Boiler rồi gửi đúng các thông tin trên để nhận tư vấn. Nhờ gần 20 năm trong nghề, đội kỹ thuật thường có thể khuyên ngay kiểu ghi nào hợp với loại củi xưởng đang mua.

7. Sai lầm thường gặp khi chạy lò ghi tĩnh

• Chất đầy buồng đốt để đi làm việc khác, rồi quay lại lúc áp đã vọt.
• Mở cửa lò lâu để nhìn lửa, thay vì nhìn áp kế và màu khói.
• Để củi ngoài mưa rồi đổ lỗi cho lò yếu.
• Đốt lẫn gỗ dán, gỗ sơn, rác thải làm hỏng ghi và tăng khói độc.
• Cào sạch cả than đỏ ra ngoài khi vệ sinh ghi.
• Bỏ qua mực nước vì mải theo dõi lửa.
• Không vét hầm tro cho tới khi tro chạm thanh ghi.

8. Câu hỏi thường gặp

Tác giả bài viết

Nghĩa Lò Hơi

Chuyên gia thiết bị áp lực, Vương Long Group

Hơn 10 năm thực chiếnLò hơi công nghiệpAn toàn thiết bị áp lực

Trực tiếp khảo sát, lắp đặt và xử lý sự cố lò hơi tại nhà máy. Tư vấn kỹ thuật miễn phí qua Hotline/Zalo 09 6789 1338 (Mr. Nghĩa).

Tham khảo: bảng tính hơi bão hòa, nguyên lý cháy nhiên liệu rắn trên ghi. Số liệu trong bài là ước tính lý thuyết, không thay cho đo đạc tại nhà máy.