Phân loại vải vụn đốt lò hơi: Lẫn nhựa, lẫn cúc kim loại thì khói và xỉ ra sao?

1. Vì sao phải phân loại vải vụn đốt lò hơi?

Ở xưởng may, xưởng cắt, vải vụn thường được đóng bao rồi bán nguyên lô. Với người mua để đốt, lô đó có thể gồm bông, polyester, vải pha, lót nhựa, mex dựng, dây kéo, cúc, thậm chí túi nilon. Lò hơi không biết phân biệt. Thứ gì vào buồng đốt cũng phải cháy cùng một chế độ gió, và phần không hợp sẽ biến thành khói, xỉ hoặc ăn mòn.

Bài lò hơi đốt vải vụn không nghẹt buồng đốt đã nói về phần thiết kế lò và cấp liệu. Bài này đi vào khâu trước đó: nhiên liệu đầu vào được chọn thế nào. Một cái lò tốt không cứu được một bãi vải không ai kiểm soát, nhưng một bãi vải tốt có thể giúp lò cũ chạy êm hơn hẳn.

Ảnh thực tế

2. Chia vải vụn thành 3 nhóm

Cách làm đơn giản và dễ áp dụng là chia theo ba nhóm màu, đặt ba khu vực riêng tại bãi, có biển ghi rõ để công nhân không cần nhớ nhiều.

Tỷ lệ trộn nhóm vàng không có con số chung, vì phụ thuộc buồng đốt và ghi của từng lò. Hãy bắt đầu thấp, theo dõi màu khói và xỉ trên ghi trong vài ca, rồi mới tăng dần. Mỗi lần đổi nguồn mua vải là một lần phải thử lại.

3. Nhận biết nhanh ngay tại bãi

Không phải xưởng nào cũng có phiếu thành phần vải. Vài cách kiểm tra đơn giản dưới đây giúp nhận biết sơ bộ. Đây là cách phân loại tại hiện trường, không thay cho kiểm tra của phòng thí nghiệm.

1. Hỏi nguồn hàng: Xin thông tin từ xưởng bán: loại vải đang cắt, có tráng phủ hay không, có dính dầu máy, hóa chất in hay không.
2. Xem và sờ: Vải tráng nhựa thường cứng, bóng, không xơ ở mép cắt. Da giả và tấm phủ rất dễ nhận ra bằng tay.
3. Đốt thử mẫu rất nhỏ: Làm ngoài trời, xa nguồn cháy, đeo khẩu trang. Bông cháy nhanh, mùi giấy, tro mềm. Sợi tổng hợp co lại, nhỏ giọt, nguội thành hạt cứng. Nếu khói đen đặc, mùi hắc thì đưa cả lô vào diện kiểm tra.
4. Kiểm tra độ ẩm: Bao vải để ngoài trời có thể ướt ở giữa dù ngoài khô. Rút mẫu giữa bao, cân trước và sau khi phơi nếu cần số liệu.
5. Ghi sổ lô hàng: Ghi nguồn, ngày, nhóm màu. Khi khói xấu đi, xưởng biết ngay lô nào gây ra.

4. Tự tính: ẩm và loại sợi làm thay đổi bao nhiêu nhiên liệu?

Giả định hơi bão hòa 8 bar, nước cấp 30°C, hiệu suất lò 70%. Nhiệt trị dùng để ước tính là 16 MJ/kg cho bông khô và 23 MJ/kg cho polyester, đây là mức tham khảo thường gặp trong tài liệu nhiên liệu, thực tế tùy lô.

Bảng này cho thấy hai điều. Thứ nhất, giữ vải khô đem lại lợi ích rất rõ: từ khô xuống ẩm 20%, cùng tấn hơi cần thêm khoảng 71 kg vải. Thứ hai, polyester nhìn trên giấy rất có lợi về nhiệt, nhưng con số đó chỉ có ý nghĩa nếu nó cháy hết mà không làm hỏng lớp lửa. Lò bị xỉ dính ghi sẽ mất nhiều hơn phần nhiệt trị thêm vào.

Số liệu là ước tính lý thuyết theo giả định nêu trên, phần trừ ẩm tính theo nhiệt bay hơi 2,44 MJ/kg nước. Kết quả không thay cho phân tích mẫu thực tế.

5. Lẫn nhựa và kim loại thì khói, xỉ ra sao?

Sợi tổng hợp và nhựa mềm ra trước khi cháy. Khối chảy này chui vào khe ghi, nguội lại thành xỉ cứng, làm gió đi lệch và thanh ghi nhanh hư. Thợ lò thấy lửa yếu lại tăng gió, nhiệt độ lớp càng cao, nhựa càng chảy nhiều. Đó là lý do một số lô vải làm lò đang chạy tốt bỗng phải cào xỉ liên tục.

Với nhựa có clo như PVC, tác hại nằm ở đường khói. Khí axit sinh ra khi cháy làm tăng ăn mòn ở phần kim loại nguội và thiết bị xử lý khói, đồng thời làm kết quả khí thải xấu đi. Vì vậy nhóm đỏ phải ở ngoài lò, không phải chuyện trộn ít hay nhiều.

Nghĩa Lò Hơi lưu ý từ hiện trường

Mỗi khi khách báo lò vải tự nhiên ra khói đen, tôi xin xem bãi nhiên liệu trước khi xem lò. Phần lớn trường hợp thay đổi đến từ nguồn vải mới, chẳng hạn có thêm lô vải tráng phủ.

Một cái bảng ba màu và một người được giao trách nhiệm kiểm tra bao đầu vào thường có tác dụng hơn việc chỉnh lò. Xưởng nên thỏa thuận luôn với bên bán về loại vải không nhận.

Ảnh hiện trường của đội kỹ thuật Vương Long, chỉ minh họa cho nội dung bài.

6. Công trình thực tế: lò vải vụn cần hơi ổn định

Vương Long Boiler đã chế tạo lò hơi đốt vải vụn 2 tấn hơi/giờ tại Vũng Tàu, áp suất làm việc 10 bar, có tự động cấp nước, khống chế áp suất và bảo vệ cạn nước. Ở mức công suất này, nhà máy dùng một lượng vải không nhỏ mỗi ngày, nên cách quản lý nhiên liệu ảnh hưởng trực tiếp tới hơi ra. Thiết kế đúng lo được phần lò, còn việc lô nào được đốt thì vẫn là quy định của nhà máy.

Nếu xưởng đang tìm hiểu thiết bị, có thể tham khảo lò hơi đốt vải vụn của VLB Boiler, rồi cung cấp mẫu vải thực tế để đội kỹ thuật đánh giá.

7. Điều gì quyết định chi phí và thời gian?

Việc phân loại gần như không tốn thiết bị, chủ yếu là mặt bằng, mái che và công người. Khi cần làm thêm phần cơ khí thì chi phí và thời gian phụ thuộc các yếu tố sau.

• Khối lượng vải mỗi ngày: quyết định diện tích bãi và số người.
• Tỷ lệ sợi tổng hợp: ảnh hưởng tới buồng đốt, kiểu ghi và lịch vệ sinh.
• Hệ xử lý khói: phụ thuộc yêu cầu khí thải và giấy phép môi trường của nhà máy.
• Cấp liệu: nạp tay hay băng tải, có cần xé tơi vải hay không.
• Tình trạng lò hiện có: mức độ đóng xỉ, ăn mòn và thời gian được phép dừng lò.

8. Sai lầm thường gặp

• Mua vải theo giá rẻ nhất mà không xem thành phần.
• Trộn tất cả các nguồn vải vào một đống.
• Để bao vải ngoài mưa rồi đốt ngay.
• Cố đốt vải tráng phủ vì ngại chi phí xử lý.
• Tăng gió khi lửa yếu mà không xem xỉ trên ghi.
• Không ghi lại lô nào gây khói xấu.

Khắc phục được các lỗi này, xưởng thường thấy lò dễ giữ áp hơn, ít phải cào xỉ hơn và nhà lò sạch hơn. Đó là những thay đổi không cần mua thiết bị mới.

9. Câu hỏi thường gặp

Tác giả bài viết

Nghĩa Lò Hơi

Chuyên gia thiết bị áp lực, Vương Long Group

Hơn 10 năm thực chiếnLò hơi công nghiệpAn toàn thiết bị áp lực

Trực tiếp khảo sát, lắp đặt và xử lý sự cố lò hơi tại nhà máy. Tư vấn kỹ thuật miễn phí qua Hotline/Zalo 09 6789 1338 (Mr. Nghĩa).

Tham khảo: các nghiên cứu thu hồi năng lượng từ phế liệu dệt, tài liệu nhiên liệu rắn, bảng tính hơi bão hòa. Số liệu trong bài là ước tính lý thuyết, không thay cho phân tích mẫu thực tế.