Cửa phòng nổ lò hơi: vì sao cần có, đặt ở đâu và 5 lỗi khiến cửa không mở

Cửa phòng nổ lò hơi là gì

Cửa phòng nổ lò hơi (còn gọi là cửa an toàn buồng đốt, cửa xả nổ) là một cửa nhỏ hoặc tấm xả áp lắp trên tường buồng đốt, trên đường khói hoặc trên thân cyclone, bộ lọc bụi. Bình thường cửa đóng kín nhờ trọng lượng bản thân, lò xo hoặc tấm màng mỏng. Khi trong buồng đốt hoặc đường khói xảy ra bùng nổ khí, áp suất tăng vọt vượt ngưỡng, cửa bật mở hoặc tấm màng vỡ ra để khí nóng thoát ra ngoài, rồi tự đóng lại hoặc được thay mới.

Cửa phòng nổ không phải van an toàn của nồi hơi. Van an toàn bảo vệ phần chịu áp phía nước, hơi; còn cửa phòng nổ bảo vệ phía khói, nơi áp suất bình thường gần bằng áp khí quyển, kết cấu tường gạch và vỏ thép mỏng chỉ chịu được chênh áp rất nhỏ. Chỉ một vụ bùng nổ nhỏ không có đường thoát đã đủ làm nứt tường gạch, bung cửa lò, xé mối hàn đường khói.

Ảnh thực tế

Vì sao buồng đốt có thể bùng nổ

Bùng nổ buồng đốt xảy ra khi trong không gian kín có hỗn hợp khí cháy và không khí ở tỷ lệ cháy được, rồi gặp nguồn lửa. Với lò đốt dầu, gas, khí cháy là nhiên liệu chưa cháy phun vào lúc mất lửa. Với lò đốt nhiên liệu rắn như củi, trấu, viên nén, khí cháy là sản phẩm nhiệt phân bốc ra từ lớp nhiên liệu nóng khi thiếu gió.

Trong thực tế, phần lớn sự cố bùng nổ ở lò đốt nhiên liệu rắn xảy ra lúc khởi động lại sau khi mất điện hoặc dừng quạt. Lớp nhiên liệu trên ghi vẫn nóng đỏ, quạt dừng nên không có gió, khí nhiệt phân tràn đầy buồng đốt và đường khói. Khi có điện lại, quạt gió bật lên đẩy không khí vào, gặp than hồng là bùng.

Cửa phòng nổ nên đặt ở đâu

Vị trí cửa phòng nổ do người thiết kế lò tính theo hình dạng buồng đốt và đường khói. Nguyên tắc chung là đặt ở những không gian có thể tích khí cháy lớn, nơi khí dễ tích tụ, và ở các đoạn đường khói dài, có góc chết. Lò công suất lớn thường có nhiều cửa phòng nổ phân bố trên buồng đốt, buồng khói cuối, đầu cyclone và bộ lọc bụi.

• Tường trên hoặc tường sau buồng đốt, nơi khí cháy dâng lên tích tụ
• Buồng khói quay đầu, hộp khói trước và sau thân lò ống lửa
• Đường khói nối giữa lò và cyclone, đoạn có góc chết
• Thân cyclone, bộ lọc bụi túi vải, nơi bụi cháy dở có thể tích tụ
• Hướng xả quay về nơi không có người, không có tủ điện, kho nhiên liệu

Hình ảnh thực tế từ các nhà lò Vương Long Boiler đã khảo sát.

Các loại cửa phòng nổ thường dùng

Diện tích cửa phòng nổ cần đủ lớn so với thể tích không gian nó bảo vệ, và ngưỡng mở đủ thấp để mở trước khi tường gạch, vỏ thép bị phá. Cửa quá nhỏ hoặc quá nặng mở không kịp. Khi cải tạo lò, tăng thể tích buồng đốt hay thêm cyclone, lọc bụi, cần tính lại số lượng và kích thước cửa phòng nổ.

Nghĩa Lò Hơi lưu ý từ hiện trường

Tôi từng đến một xưởng sau vụ bùng nổ nhỏ ở buồng đốt: vòm gạch nứt, cửa lò bung bản lề, may không ai đứng trước cửa. Xem lại thì cửa phòng nổ trên nóc buồng đốt đã bị hàn chết từ lâu, vì có lần nó hở làm khói phụt ra, thợ hàn luôn cho đỡ khói.

Sự cố xảy ra đúng lúc có điện lại sau một lần mất điện, quạt bật hết cỡ vào buồng đốt đầy khí nhiệt phân. Chúng tôi làm lại cửa phòng nổ, thay gioăng cho kín, hướng xả quay về phía tường trống, và in quy trình khởi động lại sau mất điện dán ở nhà lò. Cửa hở thì sửa cho kín, đừng bao giờ hàn chết.

Một điểm cần lưu ý nữa là vật liệu và cách lắp. Cổ cửa phòng nổ trên buồng đốt chịu nhiệt cao nên phải dùng thép phù hợp, có lớp gạch hoặc bê tông chịu lửa bảo vệ phía trong, gioăng làm kín bằng vật liệu chịu nhiệt. Cửa lắp trên đường khói và cyclone thì cần chống gỉ tốt vì khói có hơi nước và có thể có hơi axit đọng lại khi lò dừng. Mặt tiếp xúc giữa cánh cửa và cổ cửa nên được gia công phẳng để cửa đóng kín mà không cần đè thêm vật nặng. Khi lắp, cánh cửa phải nâng lên được tự do, không vướng dầm, ống, máng cáp phía trên. Những chi tiết này nghe có vẻ nhỏ, nhưng chính chúng quyết định cửa phòng nổ có mở kịp trong phần giây khi xảy ra bùng nổ hay không. Khi bàn giao lò, nên đánh dấu vị trí các cửa phòng nổ trên sơ đồ nhà lò để thợ mới biết mà tránh đứng ở hướng xả.

5 lỗi khiến cửa phòng nổ không làm việc khi cần

1. Hàn chết hoặc bắt bulông cố địnhLàm vì cửa hở, lọt gió, phụt khói. Khi có nổ áp không thoát được, kết cấu lò bị phá.
2. Đặt vật nặng lên cửaGạch, sắt, bao nhiên liệu chất lên cửa để chặn khói làm ngưỡng mở tăng lên nhiều lần.
3. Bản lề, trục gỉ kẹtCửa lâu không kiểm tra, gỉ sét, tro bám làm kẹt, không nâng lên được.
4. Hướng xả nguy hiểmCửa xả thẳng vào lối đi, chỗ thợ đứng cấp liệu, tủ điện hoặc kho nhiên liệu.
5. Không tính lại khi cải tạoTăng kích thước buồng đốt, thêm thiết bị trên đường khói mà giữ nguyên cửa cũ, thiếu diện tích xả.

Ảnh thực tế

Kiểm tra cửa phòng nổ và phòng ngừa bùng nổ

• Mỗi ca nhìn cửa phòng nổ không bị chèn, không có vật đè, không bị buộc dây
• Khi dừng lò kiểm tra bản lề, trục, đối trọng, lò xo không gỉ kẹt, nâng thử bằng tay
• Thay gioăng kín khi cửa hở, không xử lý bằng cách hàn chết
• Kiểm tra tấm màng xả nổ không mục, không thủng, còn đúng chủng loại
• Giữ khu vực hướng xả thông thoáng, không để người làm việc, không chất nhiên liệu
• Có quy trình khởi động lại sau mất điện, dán tại nhà lò, đào tạo thợ
• Với lò dầu, gas kiểm tra chức năng thông thổi và cắt nhiên liệu khi mất lửa

Cửa phòng nổ là lớp bảo vệ cuối cùng, còn phòng ngừa bùng nổ mới là chính. Giữ gió cấp đủ khi lò đang cháy, không để lớp nhiên liệu quá dày khi tải thấp, có máy phát hoặc nguồn dự phòng cho quạt hút nếu nhà máy hay mất điện, cấp nhiên liệu mịn đều đặn không đổ dồn từng đợt lớn. Những việc này giúp giảm đáng kể nguy cơ khí cháy tích tụ trong buồng đốt.

Ảnh thực tế

Vương Long Boiler hỗ trợ kiểm tra, lắp cửa phòng nổ

Vương Long Boiler chế tạo, sửa chữa, bảo trì lò hơi các loại và làm việc trên toàn quốc. Đội kỹ thuật kiểm tra hiện trạng cửa phòng nổ trên buồng đốt, đường khói, cyclone, lọc bụi, sửa cửa kẹt, thay gioăng, làm lại cửa bị hàn chết, bổ sung cửa khi lò được cải tạo, đồng thời hướng dẫn thợ quy trình khởi động lại an toàn sau mất điện.

Nếu lò của anh chị chưa có cửa phòng nổ, cửa đã bị hàn chết hoặc từng có tiếng nổ bụp trong buồng đốt khi khởi động lại, hãy gọi để được kiểm tra sớm trước khi sự cố lớn hơn xảy ra.

Câu hỏi thường gặp

Tác giả bài viết

Nghĩa Lò Hơi

Chuyên gia thiết bị áp lực, Vương Long Group

Hơn 10 năm thực chiếnLò hơi công nghiệpAn toàn thiết bị áp lực

Trực tiếp khảo sát, lắp đặt và xử lý sự cố lò hơi tại nhà máy. Tư vấn kỹ thuật miễn phí qua Hotline/Zalo 09 6789 1338 (Mr. Nghĩa).

Xem thêm trên hệ thống Vương Long Group