Mức nước lò hơi dao động là chuyện thợ lò nào cũng từng gặp: kim áp vừa tụt là mực nước trong ống thủy vọt lên, rồi lại hụt xuống, bơm chạy tắt liên tục, có lúc lò báo cạn nước dù vừa mới cấp. Nguyên nhân có thể nằm ở tải hơi, chất lượng nước lò, bơm cấp, bộ điều khiển mức nước hay chính ống thủy. Bài này đi qua 7 nguyên nhân thường gặp, cách phân biệt và xử lý trước khi xảy ra sự cố.
- Mức nước vọt lên khi mở van hơi lớn thường là hiện tượng phồng mức nước do tải
- Mức nước nhảy liên tục kèm hơi ướt là dấu hiệu nước lò sủi bọt
- Bơm chạy mà mức không lên: kiểm tra van một chiều, lọc hút, nhiệt độ nước cấp
- Mất mức nước trong ống thủy thì dừng cấp nhiệt, không cấp nước vội
Vì sao mức nước lò hơi phải ổn định
Mức nước là thông số quan trọng nhất khi vận hành lò hơi. Mức nước quá thấp làm bề mặt truyền nhiệt như ống lửa, mặt sàng, ống nước bị hở nước, nhiệt độ kim loại tăng vọt, có thể biến dạng, nứt hoặc gây sự cố nghiêm trọng. Mức nước quá cao thì nước dễ theo hơi ra đường ống, gây hơi ướt, búa nước, làm hỏng van, bẫy hơi và thiết bị dùng hơi.
Vì vậy khi mức nước lò hơi dao động bất thường, không thể coi là chuyện nhỏ. Dao động làm bộ điều khiển bật tắt bơm liên tục, khiến bơm mau hỏng, áp lò lên xuống, hơi lúc khô lúc ướt, và quan trọng nhất là thợ vận hành khó biết mức nước thật trong lò ở mỗi thời điểm.
7 nguyên nhân khiến mức nước lò hơi dao động
1. Tải hơi thay đổi đột ngột
Mở van hơi lớn làm áp tụt, nước sôi mạnh, mức nước phồng lên. Đóng van đột ngột thì ngược lại, mức nước co xuống. Đây là hiện tượng vật lý, không phải hỏng hóc.
2. Nước lò sủi bọt
Nước lò có độ khoáng (TDS) cao, lẫn dầu, chất hữu cơ hoặc hóa chất không phù hợp sẽ tạo bọt, làm mức nước trong ống thủy nhảy liên tục và nước theo hơi.
3. Bơm cấp không ổn định
Van một chiều kẹt, lọc hút nghẹt, cánh bơm mòn, bơm hút khí khi nước cấp quá nóng làm lưu lượng cấp lúc có lúc không.
4. Bộ điều khiển mức nước bẩn, sai
Điện cực bám cáu, phao kẹt, cột thủy bẩn làm tín hiệu sai, bơm bật tắt không đúng lúc.
5. Ống thủy nghẹt, rò
Đường thông hơi hoặc thông nước của ống thủy nghẹt, van rò làm mức trong kính khác mức thật.
6. Áp lò dao động lớn
Cấp nhiên liệu không đều, quạt gió bật tắt, buồng đốt lúc cháy mạnh lúc yếu làm áp lên xuống kéo theo mức nước.
7. Lò chạy quá tải
Lấy hơi vượt công suất lò, mặt thoát hơi quá tải, nước bị cuốn theo, mức nước khó giữ.
Thực tế thường có hai, ba nguyên nhân chồng lên nhau. Ví dụ lò chạy sát tải, nước lò lâu chưa xả đáy nên TDS cao, cộng thêm khu sản xuất mở van hơi đột ngột vào đầu ca: cả ba làm mức nước nhảy mạnh cùng lúc. Vì vậy khi xử lý, nên đi lần lượt từng nguyên nhân thay vì chỉ thay bơm hay thay cảm biến.
Ngoài 7 nguyên nhân trên, cũng cần để ý đến thiết kế của chính lò. Lò có bao hơi hoặc khoang hơi nhỏ so với lượng hơi lấy ra sẽ có mặt thoáng nước nhỏ, nên chỉ cần tải đổi một chút là mức nước đã dao động mạnh. Lò được cải tạo nâng công suất mà không tính lại khoang hơi cũng hay gặp tình trạng này. Với những lò như vậy, giải pháp lâu dài là giảm đỉnh tải bằng cách sắp lịch dùng hơi, lắp thêm bình tích hơi hoặc tính lại phương án lò. Một điểm nữa là vị trí lấy tín hiệu mức nước: cột thủy đặt quá gần cửa hơi ra hoặc chỗ nước sôi mạnh sẽ cho tín hiệu dao động nhiều hơn mức nước trung bình thật trong lò. Khi khảo sát, kỹ thuật viên nên xem cả bản vẽ lò, vị trí cột thủy, đường kính đường thông hơi và thông nước của cột thủy, vì những chi tiết nhỏ này quyết định tín hiệu có phản ánh đúng mức nước hay không.
Phân biệt nhanh nguyên nhân tại nhà lò
| Hiện tượng quan sát | Nguyên nhân hay gặp | Kiểm tra trước | So sánh |
|---|---|---|---|
| Mức nước vọt lên ngay khi kim áp tụt | phồng mức nước do tải đổi | giờ khu sản xuất mở van, tốc độ mở van | |
| Mức nước nhảy liên tục, hơi ra ướt | nước lò sủi bọt | TDS nước lò, lịch xả đáy, dầu trong nước ngưng | |
| Bơm chạy lâu mà mức không lên | bơm, van một chiều, lọc hút | nhiệt độ bồn cấp, lọc hút, van trên đường cấp | |
| Bơm bật tắt liên tục mỗi vài giây | điều khiển mức nước bẩn, sai | điện cực, phao, cột thủy, dây tín hiệu | |
| Kính ống thủy và cảm biến báo khác nhau | ống thủy nghẹt hoặc cảm biến lệch | thông rửa ống thủy, đối chiếu lại | |
| Mức nước dao động theo nhịp cấp nhiên liệu | áp lò dao động | cấp liệu, gió, ngọn lửa |
Cảnh báo an toàn: Nếu không thấy mức nước trong ống thủy, kể cả sau khi đã thông rửa, phải coi như lò có thể đã cạn nước. Dừng cấp nhiên liệu, dừng quạt, không cấp nước vào lò đang nóng vì kim loại quá nhiệt gặp nước lạnh có thể nứt vỡ. Báo người phụ trách kỹ thuật và chờ lò nguội để kiểm tra.
Hình ảnh thực tế tại các nhà lò Vương Long Boiler đã khảo sát.
Cách xử lý từng nguyên nhân
- Ổn định tải hơiThỏa thuận với khu sản xuất mở van hơi từ từ, tránh nhiều máy mở cùng lúc đầu ca. Với lò điều khiển mức nước tự động, kiểm tra cài đặt có tính đến hiện tượng phồng, co mức nước.
- Kiểm soát chất lượng nước lòĐo TDS nước lò, xả đáy theo kết quả đo, kiểm tra nước ngưng thu hồi có lẫn dầu không, dùng hóa chất xử lý nước đúng loại và đúng liều.
- Kiểm tra bơm cấpVệ sinh lọc hút, kiểm tra van một chiều, đo nhiệt độ bồn cấp. Nước cấp quá nóng so với khả năng của bơm dễ gây hút khí, cần nâng bồn cấp hoặc chọn bơm phù hợp.
- Vệ sinh bộ điều khiển mức nướcVệ sinh điện cực, phao, cột thủy theo lịch. Thử chức năng báo cạn, cắt lửa. Đối chiếu tín hiệu với ống thủy sau khi vệ sinh.
- Thông rửa ống thủyThông rửa theo đúng trình tự van hơi, van nước, van xả. Thay kính, gioăng nếu mờ hoặc rò.
- Ổn định buồng đốtCấp nhiên liệu đều, chỉnh gió, tránh để lửa lúc bùng lúc tắt. Với lò cấp liệu tự động, kiểm tra điều khiển theo áp.
- Xem lại công suấtNếu nhu cầu hơi đã tăng vượt khả năng lò, cần tính lại tải, giảm đỉnh tải hoặc bổ sung lò.
Trong các bước trên, kiểm soát chất lượng nước lò và vệ sinh bộ điều khiển mức nước là hai việc giải quyết được phần lớn trường hợp mức nước nhảy liên tục. Nhiều nhà máy thay cả bơm, cả cảm biến mà không đo TDS nước lò, đến khi đo mới thấy nước lò đặc gấp nhiều lần mức cho phép.
Có xưởng gọi tôi vì lò hay báo cạn nước vào khoảng tám giờ sáng, đã thay hai lần bộ điện cực mà vẫn bị. Tôi đứng xem đúng giờ đó thì thấy khu nấu và khu sấy mở van hơi cùng lúc, kim áp tụt nhanh, mức nước vọt lên rồi co xuống sâu, bộ điều khiển báo cạn.
Tôi đo thêm TDS nước lò thì cao hơn hẳn mức nên giữ vì thợ chỉ xả đáy khi rảnh. Chỉnh lại lịch xả đáy theo kết quả đo, dặn hai khu mở van lệch nhau vài phút, lò hết báo cạn. Nhiều khi bệnh không nằm ở cảm biến mà ở cách dùng hơi và nước lò.
Phòng ngừa mức nước lò hơi dao động
- Đối chiếu ống thủy với cảm biến mức nước nhiều lần mỗi ca và ghi sổ
- Thông rửa ống thủy theo lịch, thay kính và gioăng khi mờ, rò
- Đo TDS nước lò, xả đáy theo kết quả, không xả theo cảm tính
- Kiểm tra nước ngưng thu hồi có dầu, hóa chất trước khi cho về bồn cấp
- Vệ sinh lọc hút bơm cấp, kiểm tra van một chiều định kỳ
- Thử chức năng báo cạn nước, cắt lửa theo hướng dẫn nhà sản xuất
- Thống nhất với khu sản xuất cách mở van hơi, tránh đỉnh tải đột ngột
Thợ vận hành cũng cần được đào tạo để hiểu hiện tượng phồng, co mức nước, phân biệt được mức nước dao động do tải với dao động do hỏng hóc. Khi hiểu đúng, thợ sẽ không vội cấp nước khi thấy mức tụt sau lúc đóng van hơi, và không chủ quan khi mức nước nhảy liên tục kèm hơi ướt.
Vương Long Boiler hỗ trợ kiểm tra mức nước và bơm cấp
Vương Long Boiler chế tạo, sửa chữa, bảo trì lò hơi các loại và hướng dẫn quy trình cấp nước, kiểm soát nước cấp cho thợ vận hành. Khi nhà máy gặp tình trạng mức nước dao động, đội kỹ thuật kiểm tra tại chỗ bơm cấp, van một chiều, bộ điều khiển mức nước, ống thủy, đo chất lượng nước lò và quan sát lò trong giờ cao điểm để tìm đúng nguyên nhân.
Anh chị đang gặp tình trạng bơm chạy tắt liên tục, ống thủy nhảy hay lò báo cạn nước bất thường, có thể gọi để được tư vấn và đặt lịch kiểm tra trước khi sự cố xảy ra.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao mức nước lò hơi vọt lên khi mở van hơi lớn?
Khi lấy hơi đột ngột, áp trong lò giảm, nước sôi mạnh hơn tạo nhiều bọt hơi, thể tích hỗn hợp tăng làm mức nước phồng lên tạm thời. Khi áp ổn lại mức nước co về. Cần mở van từ từ và để bộ điều khiển tính đến hiện tượng này.
Mức nước nhảy liên tục trong ống thủy có nguy hiểm không?
Có thể nguy hiểm vì khó biết mức nước thật, dễ dẫn đến cạn nước hoặc nước theo hơi. Cần kiểm tra chất lượng nước lò, độ sạch ống thủy và tải hơi.
Bơm cấp nước chạy nhưng mức nước không lên là do đâu?
Thường do van một chiều kẹt, lọc hút nghẹt, bơm hút khí vì nước cấp quá nóng hoặc bồn cấp cạn, cánh bơm mòn, hoặc van trên đường cấp bị đóng.
Khi không thấy mức nước trong ống thủy phải làm gì?
Dừng cấp nhiên liệu và gió ngay, không cấp nước vội vào lò đang nóng. Thông rửa ống thủy để xác định mức nước thật. Nếu đã cạn thật phải để lò nguội và kiểm tra trước khi chạy lại.
Bao lâu nên kiểm tra bộ điều khiển mức nước?
Nên đối chiếu ống thủy với cảm biến mức nước nhiều lần mỗi ca, thử chức năng báo cạn và cắt lửa theo hướng dẫn của nhà sản xuất, vệ sinh điện cực hoặc phao theo lịch bảo trì.
Bơm chạy tắt liên tục, ống thủy nhảy, lò hay báo cạn?
Vương Long Boiler, thuộc Vương Long Group với gần 20 năm làm lò hơi, nhận kiểm tra bơm cấp, bộ điều khiển mức nước, ống thủy, chất lượng nước lò và hướng dẫn quy trình cấp nước cho thợ vận hành trên toàn quốc.
congnghelohoi@gmail.com · Xem bản đồ →












