Nồi hơi đốt dầu tắt lửa giữa ca thường không phải vì đầu đốt hỏng. Lò đang chạy ổn mà tắt, nghĩa là có một điều kiện vừa thay đổi: dầu, gió, nước, điện hoặc mắt lửa. Dò đúng thứ tự thì nhiều lần tổ vận hành tìm ra trong vài phút.
- Lò đang chạy ổn mà tắt thì phải hỏi điều gì vừa thay đổi, không hỏi ngay đầu đốt hỏng gì.
- Ghi lại giờ tắt, áp suất, mức nước, đèn báo trước khi reset. Reset xong là mất dấu vết.
- Dò theo thứ tự: bảo vệ lò, nguồn dầu, gió, mắt lửa, điện. Phần lớn nguyên nhân giữa ca nằm ở 3 nhóm đầu.
- Chỉ mồi lại 1 lần có kiểm soát sau khi buồng đốt được thông gió. Mồi liên tục có nguy cơ tích hơi dầu trong buồng đốt.
Nồi hơi đốt dầu tắt lửa: Tắt bình thường hay khóa lỗi?
Trước khi dò gì, phải tách hai tình huống. Đầu đốt tự ngắt vì lò đã đủ áp là hoạt động bình thường: khi áp tụt xuống, đầu đốt tự chạy lại và không có đèn báo lỗi. Còn khóa lỗi là lúc bộ điều khiển dừng hẳn đầu đốt, đèn báo sáng và chỉ chạy lại khi có người reset.
Tình huống thứ ba hay bị bỏ sót là lò bị ngắt bởi hệ thống bảo vệ của chính nồi hơi, như cạn nước hoặc quá áp. Lúc này đầu đốt hoàn toàn khỏe, nhưng mạch an toàn đã cắt điện cấp cho nó. Thợ mới hay lao vào tháo béc phun trong khi nguyên nhân thật nằm ở bơm cấp nước.
Bài này tập trung vào câu hỏi: lò đang chạy ổn, vì sao tắt giữa ca. Nếu anh đang đứng trước đầu đốt báo lỗi và muốn biết tổ vận hành được làm gì, bài đầu đốt dầu lò hơi báo lỗi và cách xử lý an toàn có bảng triệu chứng để đối chiếu.
An toàn: Không mở cửa buồng đốt, không mồi lửa bằng tay, không nối tắt rơ le mức nước hay mắt lửa để lò chạy tạm. Hơi dầu tích trong buồng đốt khi mồi lại không thông gió là nguy cơ nổ buồng đốt.
6 nguyên nhân khiến lò đang chạy ổn lại tắt lửa
Bảo vệ lò cắt: cạn nước, quá áp
Bơm cấp nước yếu, van một chiều kẹt, ống thủy bẩn hoặc rơ le mức nước bám cặn có thể cắt lửa khi tải tăng. Nhìn ống thủy và đồng hồ áp suất trước tiên, đây là bước quan trọng nhất về an toàn.
Nguồn dầu gián đoạn
Bồn ngày cạn, van bị đóng, lọc nghẹt, nước đọng ở đáy bồn lọt vào đường hút, hoặc có khí lọt vào ống hút. Lửa thường chập chờn, bơm kêu to hơn trước khi tắt.
Dầu không đạt điều kiện đốt
Với dầu FO, nhiệt độ gia nhiệt tụt làm dầu đặc, phun kém. Với dầu DO, vừa đổi nguồn dầu mới, dầu lẫn nước hoặc cặn cũng làm lửa không ổn định.
Thiếu gió hoặc thoát khói kém
Quạt đầu đốt bẩn, cửa gió lệch, phòng lò kín, đường khói bám muội. Dấu hiệu là khói sẫm, lửa đỏ dài, công tắc áp gió có thể ngắt khi quạt yếu.
Mắt lửa không nhìn thấy lửa
Kính mắt lửa bám muội hoặc mắt lửa yếu, lệch vị trí. Lửa vẫn cháy nhưng bộ điều khiển hiểu là mất lửa và khóa lại để an toàn.
Điện chập chờn, nhiệt độ tủ cao
Điện áp sụt khi động cơ lớn khởi động, tiếp điểm khởi động từ mòn, tủ điện nóng về trưa. Dạng lỗi này hay xuất hiện theo giờ, không theo tải của lò.
Đọc nguyên nhân qua thời điểm lò tắt
Thời điểm tắt là manh mối rẻ nhất mà nhiều nhà máy lại không ghi. Chỉ cần sổ ca có giờ tắt và việc đang diễn ra lúc đó, sau vài lần là thấy quy luật. Bảng dưới là gợi ý để khoanh vùng, không thay cho việc kiểm tra thực tế.
| Lúc lò tắt | Nghi đầu tiên | Việc kiểm tra |
|---|---|---|
| Ngay khi tải tăng đột ngột | Nước cấp không theo kịp, sôi trào làm mức nước dao động | Bơm cấp, van một chiều, ống thủy, tốc độ mở van hơi |
| Sau khi đổi bồn hoặc nhận dầu mới | Nước, cặn trong dầu, khí trong đường hút | Xả đáy bồn, kiểm tra lọc, xả khí đường dầu |
| Chạy vài giờ rồi tắt, nghỉ lại chạy được | Lọc nghẹt dần, động cơ hoặc tủ điện nóng | Lọc dầu, nhiệt độ động cơ, quạt tủ điện |
| Giờ cố định trong ngày | Máy lớn khác khởi động làm sụt áp | Đo điện áp đúng giờ đó, kiểm tra tiếp điểm |
| Ngay lúc vừa mồi xong | Thiếu gió, lửa mồi yếu, béc phun bẩn | Cửa gió, điện cực, béc phun |
| Sau khi vệ sinh lò | Lắp sai, lệch mắt lửa, cửa gió thay đổi | So với vị trí trước khi tháo, ảnh chụp lúc tháo |
Tôi hay hỏi tổ vận hành một câu trước khi xuống xưởng: lúc tắt, nhà máy đang làm gì? Câu trả lời đó thường giúp tiết kiệm nửa buổi.
Có lò tắt đúng giờ mỗi ngày, thay đủ thứ trên đầu đốt không hết, cuối cùng nguyên nhân lại nằm ở máy lớn bên xưởng khác khởi động. Vì vậy đừng thay linh kiện khi chưa có bằng chứng.
Thứ tự dò lỗi 5 bước trước khi gọi kỹ thuật
Thứ tự này đi từ an toàn đến rẻ nhất, rồi mới đến phần cần chuyên môn. Mỗi bước làm xong ghi một dòng vào sổ ca, kỹ thuật đến sẽ tiết kiệm được rất nhiều thời gian.
- Ghi hiện trạng: Chụp ảnh tủ điện, đèn báo, mã lỗi nếu có. Ghi giờ tắt, áp suất lò, mức nước, nhiệt độ dầu với lò FO.
- Xem an toàn của lò: Ống thủy có nước không, áp suất có vượt mức đặt không. Không thấy nước trong ống thủy thì không cấp nước vội, không đốt lại, gọi người phụ trách ngay.
- Kiểm tra đường dầu: Mức dầu bồn ngày, các van trên đường hút, tình trạng lọc, nước đọng đáy bồn. Đây là nhóm lỗi tổ vận hành xử lý được nhiều nhất.
- Kiểm tra gió và mắt lửa: Quạt có quay êm không, cửa gió có xê dịch không. Nếu quy trình cho phép, lau kính mắt lửa bằng khăn sạch khi đã cắt điện.
- Mồi lại 1 lần có kiểm soát: Khi các bước trên ổn, reset một lần và đứng theo dõi trọn chu trình thông gió, đánh lửa, ổn định lửa. Vẫn khóa thì dừng, không reset tiếp, gọi kỹ thuật.
Ảnh hiện trường của đội kỹ thuật Vương Long, chỉ minh họa cho nội dung bài.
Khi nào dừng dò và gọi kỹ thuật ngay
- Đã mồi lại 1 lần mà vẫn khóa, hoặc khóa lại đúng ở một giai đoạn.
- Có mùi dầu nồng trong phòng lò, dầu rò quanh đầu đốt hoặc đọng trong buồng đốt.
- Có tiếng nổ dội, lửa phụt ngược khi đánh lửa.
- Mức nước tụt không rõ lý do, hoặc nghi lò đã bị cạn nước. Trường hợp này xem thêm 6 dấu hiệu phải gọi kỹ thuật.
- Lỗi lặp lại trong ngày dù mỗi lần reset đều chạy được.
Mỗi lần tắt lửa nhà máy mất bao nhiêu hơi?
Chi phí của một lần tắt lửa không nằm ở tiền dầu, vì đốt ít đi thì dầu còn dư. Thứ mất đi là lượng hơi không cấp được cho sản xuất và thời gian lấy lại áp. Có thể ước tính nhanh bằng công thức dưới đây.
Hơi hụt (kg) = Công suất đang chạy (kg/h) × Thời gian mất lửa (phút) ÷ 60Ví dụ: lò chạy 2.000 kg/h, tắt 15 phút thì hụt khoảng 500 kg hơi.
| Thời gian mất lửa | Lò chạy 1.000 kg/h | Lò chạy 2.000 kg/h | Lò chạy 5.000 kg/h |
|---|---|---|---|
| 5 phút | ≈ 83 kg | ≈ 167 kg | ≈ 417 kg |
| 15 phút | ≈ 250 kg | ≈ 500 kg | ≈ 1.250 kg |
| 30 phút | ≈ 500 kg | ≈ 1.000 kg | ≈ 2.500 kg |
Số liệu là ước tính lý thuyết theo công thức trên, chưa tính thời gian lò lấy lại áp suất. Không thay cho đo đạc thực tế của nhà máy.
Với dây chuyền cần nhiệt liên tục như tiệt trùng, nhuộm, sấy, một lần mất hơi có thể làm hỏng cả mẻ, thiệt hại lớn hơn nhiều so với tiền sửa đầu đốt. Vì vậy nhà máy nên bảo dưỡng đầu đốt định kỳ và tính đúng giá 1 tấn hơi của lò đốt dầu thay vì chỉ sửa khi hỏng. Tham khảo thêm dòng lò hơi đốt dầu, gas của VLB Boiler nếu lò đã quá cũ và lỗi lặp lại thường xuyên.
Bảo dưỡng để lò ít tắt giữa ca
- Xả nước đáy bồn dầu theo lịch, ghi vào sổ ca
- Vệ sinh lọc dầu định kỳ, có lọc dự phòng sẵn tại phòng lò
- Lau kính mắt lửa, kiểm tra điện cực đánh lửa theo tài liệu đầu đốt
- Vệ sinh phía khói để giữ lực hút và chất lượng cháy
- Kiểm tra tiếp điểm, nhiệt độ tủ điện, quạt làm mát tủ
- Thử rơ le mức nước, xả cột thủy theo quy trình của lò
- Ghi giờ tắt và nguyên nhân mỗi lần, xem lại hằng tháng
Câu hỏi thường gặp
Nồi hơi đốt dầu tắt lửa rồi reset chạy lại được, có cần kiểm tra không?
Có nên bấm reset nhiều lần để lò chạy lại nhanh?
Lửa cháy tốt mà vẫn báo mất lửa là vì sao?
Đổi dầu mới thì lò hay tắt, phải làm gì?
Vương Long Boiler có xử lý tại nhà máy không?
Tìm đúng nguyên nhân, đừng thay linh kiện theo cảm tính
Vương Long Boiler có gần 20 năm trong ngành nhiệt năng lượng, kiểm tra đầu đốt, đường dầu, gió và mạch bảo vệ lò ngay tại nhà máy.
khinhietdienvuonglong@gmail.com · congnghelohoi@gmail.com · Xem bản đồ →
Tham khảo: tài liệu kỹ thuật và hướng dẫn xử lý sự cố của các hãng đầu đốt dầu; kiến thức vận hành chung. Thao tác cụ thể phải theo tài liệu của đúng đầu đốt và quy trình đã được duyệt của nhà máy.












