Quạt gió lò hơi quyết định nhiên liệu cháy hết hay cháy dở, khói đen hay khói trong, nhiệt bay ra ống khói nhiều hay ít. Chọn quạt quá nhỏ thì lò không đạt công suất, chọn quá lớn mà chỉnh bằng van gió đóng bớt thì tốn điện, gió thừa mang nhiệt đi. Bài viết giải thích vai trò của quạt gió và quạt hút, cách ước lượng lưu lượng, cột áp, cách chia gió cấp một và cấp hai, dấu hiệu chỉnh sai và những việc bảo trì quạt định kỳ.
- Quạt gió cấp không khí cho buồng đốt, quạt hút kéo khói ra ống khói
- Lưu lượng gió tính theo lượng nhiên liệu và hệ số gió thừa
- Gió cấp một dưới ghi đốt lớp nhiên liệu, gió cấp hai đốt kiệt khí cháy
- Dùng biến tần chỉnh lưu lượng tiết kiệm điện hơn đóng van gió
Quạt gió lò hơi làm gì trong buồng đốt
Nhiên liệu chỉ cháy được khi có đủ oxy. Với lò hơi đốt nhiên liệu rắn như củi, trấu, dăm gỗ, than hay vải vụn, lượng không khí tự nhiên lọt vào buồng đốt không đủ để đốt hết nhiên liệu ở công suất thiết kế. Quạt gió lò hơi có nhiệm vụ cấp không khí với lưu lượng và áp suất đủ để thổi xuyên qua lớp nhiên liệu trên ghi và trộn đều với khí cháy phía trên.
Đi cùng quạt gió thường có quạt hút đặt sau bộ lọc bụi, trước ống khói. Quạt hút kéo khói qua các pass ống lửa hoặc ống nước, qua cyclone, lọc bụi rồi đẩy ra ống khói. Khi hai quạt phối hợp đúng, buồng đốt được giữ ở áp hơi âm nhẹ, khói không phụt ra cửa lò, lửa cháy ổn định. Khi phối hợp sai, buồng đốt hoặc dương áp làm khói và lửa phụt ra, hoặc âm quá nhiều làm gió lạnh lọt vào qua khe hở, mang nhiệt đi.
Chọn lưu lượng và cột áp cho quạt gió lò hơi
Lưu lượng gió cần thiết được tính từ lượng nhiên liệu đốt mỗi giờ, lượng không khí lý thuyết để đốt cháy một kg nhiên liệu đó và hệ số gió thừa. Nhiên liệu sinh khối khô thường cần khoảng 4,5–6 mét khối không khí tiêu chuẩn cho mỗi kg, tùy thành phần. Buồng đốt ghi không trộn gió hoàn hảo nên phải cấp thừa gió, hệ số gió thừa tham khảo khoảng 1,3–1,6 lần. Sau đó quy đổi về lưu lượng ở nhiệt độ thực tế và cộng dự phòng.
Cột áp của quạt phải thắng được trở lực của toàn bộ đường gió: ống gió, van gió, buồng gió dưới ghi, bản thân ghi và lớp nhiên liệu trên ghi. Lớp nhiên liệu càng dày, càng mịn như trấu, mùn cưa thì trở lực càng lớn. Ghi xích, ghi bậc thang đốt lớp nhiên liệu dày cần quạt cột áp cao hơn ghi tĩnh đốt củi khúc. Chọn quạt chỉ theo lưu lượng mà bỏ qua cột áp là lỗi hay gặp: quạt có lưu lượng ghi trên nhãn lớn nhưng khi gặp trở lực thật thì gió ra yếu.
| Thông số | Phụ thuộc vào | Lưu ý khi chọn | So sánh |
|---|---|---|---|
| Lưu lượng gió | lượng nhiên liệu, loại nhiên liệu, hệ số gió thừa | tính ở nhiệt độ gió thực tế, cộng dự phòng | |
| Cột áp | trở lực ống gió, ghi, lớp nhiên liệu | nhiên liệu mịn, lớp dày cần cột áp cao hơn | |
| Công suất động cơ | lưu lượng × cột áp ÷ hiệu suất quạt | không chọn dư quá nhiều, tốn điện | |
| Số lượng quạt | kiểu buồng đốt, cách chia gió | gió cấp hai thường có quạt hoặc nhánh riêng |
Hình ảnh thực tế từ các công trình Vương Long Boiler.
Chỉnh gió cấp một, cấp hai cho buồng đốt
Gió cấp một là gió thổi từ dưới ghi lên qua lớp nhiên liệu, cung cấp oxy cho phần cacbon cố định cháy và làm khô, nhiệt phân nhiên liệu. Gió cấp hai thổi vào không gian phía trên lớp nhiên liệu qua các vòi phun trên tường buồng đốt, để đốt kiệt các khí cháy và hạt bụi than bay lên. Với nhiên liệu nhiều chất bốc như củi, trấu, mùn cưa, phần lớn năng lượng được giải phóng ở phía trên lớp nhiên liệu, nên gió cấp hai rất quan trọng.
- Chỉnh gió cấp một theo lớp nhiên liệuLớp nhiên liệu cháy đều trên toàn mặt ghi, không có lỗ thủng thổi gió xuyên qua, không có chỗ đen chưa cháy. Lò ghi xích chia gió theo từng khoang, khoang đầu ít gió để sấy, khoang giữa nhiều gió nhất, khoang cuối ít gió để đốt kiệt.
- Chỉnh gió cấp hai theo màu khói và ngọn lửaTăng gió cấp hai đến khi khói ở cửa ra buồng đốt hết đen, ngọn lửa phía trên sáng và ngắn lại. Thừa quá thì ngọn lửa bị thổi lạnh, nhiệt độ buồng đốt giảm.
- Chỉnh quạt hút giữ áp buồng đốtGiữ buồng đốt hơi âm áp, nhìn qua cửa quan sát thấy lửa hơi hút vào trong, không phụt ra ngoài. Âm quá nhiều thì gió lạnh lọt vào nhiều qua khe hở.
- Đo O₂ hoặc quan sát xu hướngNếu có máy đo, giữ O₂ trong khói sau lò ở mức khuyến nghị cho kiểu buồng đốt. Không có máy thì theo dõi nhiệt độ khói, màu khói và tro theo ca.
Việc chỉnh gió không làm một lần là xong. Mỗi khi nhiên liệu đổi độ ẩm, đổi loại, hoặc tải lò thay đổi, tỷ lệ gió cần chỉnh lại. Thợ vận hành nên có bảng ghi vị trí van gió, tần số biến tần tương ứng với từng mức tải và loại nhiên liệu để không phải dò lại từ đầu mỗi ca.
Dấu hiệu chỉnh gió sai
Thiếu gió
Khói đen, có mùi, tro còn nhiều than, buồng đốt tối, lò khó lên áp, CO trong khói cao.
Thừa gió
Khói trong, ngọn lửa trắng gắt, nhiệt độ khói cao, O₂ trong khói cao, nhiên liệu tốn hơn dù cháy hết.
Gió cấp một quá mạnh
Lớp nhiên liệu bị thổi thủng, bụi than bay nhiều, tro bay lên ống khói, cyclone đầy nhanh.
Quạt hút yếu
Khói và lửa phụt ra cửa lò, cửa cời tro, buồng đốt dương áp, nhà lò nhiều khói.
Cảnh báo an toàn: Không mở cửa lò để lấy thêm gió khi lò thiếu gió. Gió lạnh lọt vào qua cửa lò không đi qua lớp nhiên liệu, chỉ làm nguội buồng đốt và mang nhiệt ra ống khói, đồng thời gây nguy hiểm cho người đứng trước cửa lò.
Có xưởng đốt trấu than phiền lò tốn trấu, tôi xuống thấy van gió cấp một mở hết, gió cấp hai đóng gần kín. Lớp trấu trên ghi bị thổi thủng từng lỗ, trấu cháy dở bay theo khói ra cyclone, ở cửa ra buồng đốt khói vẫn có vệt đen.
Tôi giảm gió cấp một, mở dần gió cấp hai và cài biến tần cho quạt, chỉ vài giờ ngọn lửa đổi màu, cyclone xả ra ít trấu cháy dở hẳn. Thợ ở đó trước giờ chỉ biết tăng gió khi lò yếu. Tôi dặn anh em ghi lại vị trí van theo từng mức tải để ca sau làm theo.
Chỉnh gió bằng van gió hay biến tần
Cách truyền thống để chỉnh lưu lượng là đóng mở van gió (cánh bướm) trên đường ống gió, quạt vẫn chạy hết tốc độ. Cách này đơn giản nhưng tốn điện, vì quạt vẫn tiêu thụ gần như toàn bộ công suất trong khi phần lớn năng lượng bị tiêu hao qua van. Biến tần thay đổi tốc độ động cơ, công suất quạt giảm rất nhanh khi giảm tốc độ, nên ở tải thấp tiết kiệm điện rõ rệt.
- Biến tần giúp chỉnh gió mịn, dễ gắn với điều khiển tự động theo áp hơi
- Khởi động mềm, giảm dòng khởi động, ít va đập cơ khí cho quạt và dây đai
- Vẫn nên giữ van gió để chia gió giữa các khoang, giữa gió cấp một và cấp hai
- Chọn biến tần đúng công suất, có lọc, đặt nơi khô ráo, thoáng, ít bụi
Bảo trì quạt gió và quạt hút
- Kiểm tra độ rung, tiếng ồn bất thường của quạt mỗi ca
- Đo nhiệt độ gối đỡ, bôi trơn ổ bi theo lịch của nhà sản xuất
- Kiểm tra độ căng, độ mòn dây đai, thay cả bộ khi mòn
- Vệ sinh cánh quạt hút bị bám tro, bám bụi gây mất cân bằng
- Vệ sinh lưới lọc ở cửa hút gió, không để rác, trấu bám kín
- Kiểm tra van gió đóng mở trơn, tay van chỉ đúng vị trí
- Siết bulông chân đế, kiểm tra đệm cao su chống rung
Quạt hút làm việc trong dòng khói nóng, có bụi và đôi khi có hơi axit, nên cánh quạt dễ bị mài mòn, bám bụi và mất cân bằng. Khi quạt hút rung mạnh, nên dừng kiểm tra sớm, vì để lâu có thể làm hỏng ổ bi, gãy trục. Lò đốt nhiên liệu nhiều tro như trấu cần quan tâm đặc biệt đến hiệu quả của cyclone trước quạt hút để giảm mài mòn cánh.
Vương Long Boiler hỗ trợ chọn và chỉnh quạt gió
Vương Long Boiler chế tạo, sửa chữa, bảo trì lò hơi các loại và làm việc trên toàn quốc. Với hệ thống quạt, đội kỹ thuật khảo sát nhiên liệu, buồng đốt, đường gió, đường khói, đo nhiệt độ khói, quan sát ngọn lửa và tro, rồi đề xuất thay quạt, thêm gió cấp hai, lắp biến tần hoặc chỉ cần chỉnh lại van gió và hướng dẫn thợ vận hành.
Anh chị đang gặp tình trạng khói đen, tro còn nhiều than, lò không lên công suất hoặc tiền điện quạt cao, có thể gọi để được tư vấn và đặt lịch khảo sát.
Câu hỏi thường gặp
Quạt gió lò hơi khác quạt hút thế nào?
Quạt gió (quạt cấp, quạt thổi) đưa không khí vào buồng đốt. Quạt hút kéo khói qua lò, bộ lọc bụi ra ống khói, giữ buồng đốt hơi âm áp để khói không phụt ra cửa lò.
Làm sao biết quạt gió đủ hay thiếu?
Thiếu gió thì khói đen, tro còn nhiều than, lò khó lên công suất. Thừa gió thì khói trong nhưng nhiệt độ khói cao, O₂ trong khói cao, tốn nhiên liệu. Đo O₂ khói là cách chính xác nhất.
Gió cấp hai dùng để làm gì?
Gió cấp hai thổi vào phía trên lớp nhiên liệu để đốt kiệt khí cháy và bụi than bay lên, giảm khói đen và CO, rất quan trọng với nhiên liệu nhiều chất bốc như củi, trấu.
Có nên lắp biến tần cho quạt gió lò hơi không?
Thường nên, nhất là với lò tải thay đổi. Biến tần giảm tốc độ quạt khi tải thấp, tiết kiệm điện hơn nhiều so với đóng bớt van gió, và giúp chỉnh gió mịn hơn.
Quạt gió lò hơi cần bảo trì những gì?
Kiểm tra rung, nhiệt độ gối đỡ, bôi trơn, độ căng dây đai, vệ sinh cánh và lưới lọc gió, kiểm tra van gió đóng mở trơn, siết bulông chân đế.
Khói đen, tro còn than, lò không lên áp?
Vương Long Boiler, thuộc Vương Long Group với gần 20 năm làm lò hơi, nhận khảo sát, tính chọn quạt gió, quạt hút, lắp biến tần, chỉnh gió cấp một, cấp hai và bảo trì quạt cho lò hơi các loại trên toàn quốc.
congnghelohoi@gmail.com · Xem bản đồ →












