Bảo dưỡng ghi xích lò hơi: Căng xích, thay vỉ ghi đúng lúc để khỏi dừng lò giữa mùa

1. Bảo dưỡng ghi xích lò hơi: bộ phận nào hay hỏng?

Ghi xích hoạt động như một băng tải bằng gang chạy chậm dưới lớp lửa. Trục phía trước được hộp giảm tốc kéo đi, trục phía sau có cơ cấu căng. Nhiên liệu từ phễu trải lên ghi, cháy dần trong lúc đi vào lò, tro xỉ rơi xuống ở cuối hành trình. Bài lò hơi ghi xích cấp liệu đều, cháy kiệt đã giới thiệu ưu điểm của kiểu lò này. Bài này nói tới phần ít ai muốn nhắc: giữ cho nó chạy.

Vì chạy liên tục ở nhiệt độ cao, trong môi trường nhiều bụi và tro, mọi chi tiết đều mòn dần. Những cụm cần được theo dõi gồm vỉ ghi, mắt xích và chốt, nhông trục trước, cơ cấu căng phía sau, hộp giảm tốc và biến tần, gioăng kín gió hai bên, cùng thanh gạt tro.

Ảnh thực tế

2. Dấu hiệu nào báo ghi xích sắp có chuyện?

Điều quan trọng là không chạy cố. Khi cơ cấu bảo vệ quá tải tác động, đó là thiết bị đang báo có vật kẹt. Thay chốt lớn hơn hay tăng dòng cắt để chạy tiếp có thể biến một việc xử lý vài giờ thành hỏng trục, gãy một đoạn dài vỉ ghi.

3. Lịch bảo dưỡng ghi xích theo 4 cấp

Lịch dưới đây là khung tham khảo để tổ vận hành bắt đầu. Khoảng thời gian thực tế còn phụ thuộc giờ chạy, nhiên liệu và hướng dẫn của nhà chế tạo. Nhà máy chạy liên tục nên gắn lịch này vào lịch bảo trì theo giờ chạy của cả lò.

4. Căng xích thế nào cho đúng?

Xích bị giãn theo thời gian. Khi chùng, băng ghi võng xuống ở nhánh dưới, dễ quệt vào kết cấu và nhảy răng. Khi căng quá, tải lên trục, ổ đỡ và động cơ tăng lên, đồng thời dễ cong trục vì lò nóng làm vật liệu giãn nở. Vì vậy độ căng phù hợp nên được kiểm tra lúc ghi đã ở trạng thái vận hành ổn định, không căng cứng khi lò đang nguội.

1. Chạy ghi chậm: Quan sát một vòng trọn vẹn để tìm vị trí võng hoặc lệch.
2. Đo hai bên: So khoảng căng của hai bu lông căng. Hai bên phải tương đương, không chỉ nhìn một bên.
3. Chỉnh từng ít: Vặn từng ít, đều cả hai bên, theo mức trong tài liệu của nhà chế tạo.
4. Chạy thử: Cho ghi chạy vài vòng, xem dòng động cơ và xích có đi thẳng không.
5. Ghi sổ: Ghi ngày chỉnh và mức chỉnh. Khi phải chỉnh liên tục là dấu hiệu xích đã giãn nhiều.

5. Khi nào thay vỉ ghi?

Nên thay khi vỉ nứt, gãy, cong đến mức làm mặt ghi không phẳng, hoặc khi khe giữa các vỉ rộng đến mức nhiên liệu lọt xuống. Một vỉ mất tạo nên lỗ hổng cho gió đi tắt, làm vùng lân cận bị nóng hơn và kéo theo hư hại lan rộng. Vì vậy không nên chờ đến đợt dừng lò năm nếu vỉ hỏng đã thành một cụm.

Khi đặt vật tư, cần dùng đúng mã vỉ và vật liệu chịu nhiệt của lò. Vỉ không vừa sẽ chèn nhau khi nóng lên. Nhà máy chạy liên tục nên dự trữ sẵn một số vỉ và chốt thay thế, vì thời gian chờ vật tư giữa mùa mới là thứ tốn tiền nhất.

Nghĩa Lò Hơi lưu ý từ hiện trường

Tôi hay khuyên chủ nhà máy mua một quyển sổ nhỏ để cạnh tủ điện, ghi dòng động cơ ghi vào đầu ca. Con số đó tăng dần từng tuần là ghi đang báo trước, không cần đợi tới lúc xích dừng.

Kim loại lẫn trong nhiên liệu cũng là thủ phạm hay gặp. Một cái nam châm ở băng tải có khi đáng giá hơn nhiều lần gọi thợ.

Ảnh hiện trường của đội kỹ thuật Vương Long, chỉ minh họa cho nội dung bài.

6. Tự tính: lọt ghi mất bao nhiêu nhiên liệu?

Giả định một lò 5 tấn hơi/giờ, chạy 16 giờ/ngày, 300 ngày/năm, đốt khoảng 300 kg nhiên liệu sinh khối cho mỗi tấn hơi. Lượng hơi năm là 24.000 tấn, lượng nhiên liệu là 7.200 tấn.

Đó là chưa kể phần gió đi tắt qua chỗ hở và thời gian mất hơi nếu phải dừng lò. Xưởng có thể thay giá nhiên liệu của mình vào để so với chi phí thay vỉ. Thường thì phép tính này khiến việc dự trữ vỉ thay thế trở nên dễ quyết định.

Số liệu là ước tính lý thuyết với giả định nêu trong bài. Tỷ lệ lọt ghi thực tế cần cân tro và phân tích mẫu tại nhà máy.

7. Công trình thực tế: khi lò phải chạy liên tục

Vương Long Boiler đã sản xuất nồi hơi ghi xích 5 tấn hơi/giờ cho một công ty dệt nhuộm tại Giá Rai, Bạc Liêu. Dệt nhuộm cần hơi cho máy nhuộm, sấy, định hình và chạy liên tục nhiều ca, nên lò ghi xích cấp liệu tự động là lựa chọn hợp lý. Với kiểu tải như vậy, lịch bảo dưỡng phải được gắn với kế hoạch sản xuất ngay từ đầu, vì chọn lúc dừng lò chủ động luôn rẻ hơn dừng vì sự cố.

Ở công suất lớn hơn, lò ghi xích sinh khối 35 TPH cho Ngon Coffee Đắk Lắk là ví dụ cho thấy nhóm thiết bị này có thể đi xa đến đâu khi được thiết kế và vận hành đúng.

8. Điều gì quyết định chi phí và thời gian bảo dưỡng?

• Số vỉ, số mắt xích phải thay: vài vỉ lẻ khác hẳn thay cả đoạn ghi.
• Tình trạng trục và ổ đỡ: cong trục, hỏng ổ đỡ kéo dài thời gian đáng kể.
• Thời gian làm nguội: lò phải nguội mới vào làm việc được, nên cần tính trước.
• Vật tư có sẵn hay phải đặt: đây là khoản ảnh hưởng lớn tới số ngày dừng lò.
• Phạm vi kèm theo: thường kết hợp vệ sinh ống lửa, hầm tro, kiểm tra quạt gió trong cùng đợt.
• Nhiên liệu đang đốt: nhiên liệu nhiều kiềm, nhiều xỉ làm vòng bảo dưỡng ngắn hơn.

Giá không thể nói chung khi chưa mở kiểm tra. Đội kỹ thuật cần khảo sát để biết phải thay gì, rồi mới chốt phạm vi, thời gian dừng lò và chi phí. Lịch làm việc nên đặt trước mùa cao điểm vài tuần để có đủ vật tư.

9. Câu hỏi thường gặp

Tác giả bài viết

Nghĩa Lò Hơi

Chuyên gia thiết bị áp lực, Vương Long Group

Hơn 10 năm thực chiếnLò hơi công nghiệpAn toàn thiết bị áp lực

Trực tiếp khảo sát, lắp đặt và xử lý sự cố lò hơi tại nhà máy. Tư vấn kỹ thuật miễn phí qua Hotline/Zalo 09 6789 1338 (Mr. Nghĩa).

Tham khảo: tài liệu vận hành ghi xích, kinh nghiệm bảo dưỡng lò đốt nhiên liệu rắn. Số liệu trong bài là ước tính lý thuyết, không thay cho kiểm tra thực tế tại nhà máy.