Thử thủy lực nồi hơi: Đội kỹ thuật làm gì trước khi đoàn kiểm định đến xưởng

Thử thủy lực nồi hơi là bơm đầy nước vào lò rồi nâng áp suất cao hơn mức làm việc, giữ trong một thời gian để xem lò có chịu được và có kín hay không. Nước gần như không nén được, nên nếu có sự cố thì năng lượng giải phóng ít hơn nhiều so với thử bằng hơi hay khí. Đó là lý do người ta chọn nước. Việc nghe đơn giản, nhưng muốn đạt ngay lần đầu thì đội kỹ thuật phải làm rất nhiều thứ từ trước.

Bài này của Vương Long Boiler không thay cho quy trình của đơn vị kiểm định. Mục đích là giúp tổ cơ điện biết phải làm gì để lò sẵn sàng, chủ xưởng biết vì sao cần dừng lò vài ngày, và cả hai không bị bất ngờ trong ngày thử. Mỗi lò có hồ sơ riêng, nên hãy xem đây là bảng tham khảo để trao đổi cùng đội kỹ thuật và đơn vị kiểm định.

Anh chị đọc bài này với vai trò gì?

Bấm vào vai trò của mình để đi thẳng tới phần cần xem.

Chủ xưởngMuốn biết phải dừng lò bao lâuTổ cơ điệnCần bảng việc trước ngày thửThợ vận hànhMuốn biết lúc thử mình làm gì

6 việc của đội kỹ thuật trước và trong ngày thử thủy lực

Thứ tự có thể thay đổi theo từng lò và yêu cầu của đơn vị kiểm định. Điều quan trọng là mọi việc được ghi lại, ai làm và làm lúc nào.

1

Trước vài ngày

Dừng lò, để nguội và xả nước

Lò phải nguội từ từ, không xối nước lạnh để tăng tốc. Khi áp về không, thợ mới xả nước và mở cửa người chui. Toàn bộ đường hơi, đường nước cấp, đường nhiên liệu được cô lập và treo biển. Hồ sơ lý lịch, biên bản kiểm định lần trước, sổ vận hành được gom lại một chỗ. Phần này nên bắt đầu sớm, đừng để sát ngày.

2

Khám trong

Làm sạch để nhìn thấy kim loại

Muội phía khói và cáu cặn phía nước phải được làm sạch, vì đoàn kiểm định cần nhìn thấy bề mặt thật. Thợ chui vào kiểm tra ống, mặt sàng, mối hàn, tìm chỗ rỉ, phồng, nứt. Chui vào lò phải có người trực bên ngoài, đèn an toàn điện áp thấp và thông gió tốt. Mọi vết nghi ngờ được đánh dấu để hỏi kỹ thuật.

3

Van và phụ kiện

Chuẩn bị van, ống thủy, đồng hồ

Các van chặn phải kín, vì van rò khiến áp không giữ được và buổi thử kéo dài vô ích. Van an toàn thường được chèn hoặc tháo theo hướng dẫn của đơn vị kiểm định để không xả trong lúc thử, và phải trả về đúng trạng thái sau đó. Đồng hồ áp suất dùng để thử cần còn hạn kiểm định, thang đo phù hợp.

4

Bơm nước

Nạp đầy nước, đuổi hết không khí

Nước nạp vào từ từ qua đường thấp, mở lỗ thông hơi trên cao để đuổi khí. Khi nước trào đều ở lỗ thông hơi mới đóng lại. Còn khí bên trong thì áp lên chậm và nguy hiểm hơn. Nhiệt độ nước được giữ trong giới hạn của quy trình, để tránh đọng sương bên ngoài làm khó nhìn chỗ rò. Vỏ lò nên khô ráo để phát hiện vệt nước.

5

Lúc thử

Nâng áp từ từ dưới sự chỉ huy của kiểm định viên

Bơm thử nâng áp từng nấc theo hiệu lệnh, không nóng vội. Đến áp suất thử, giữ đúng thời gian quy định. Trong thời gian này không gõ búa lên lò và không ai đứng trước các mặt bích, nắp người chui. Sau đó hạ về áp suất làm việc rồi mới đi kiểm tra các mối hàn, mối nong ống, tìm chỗ rò và biến dạng.

6

Sau thử

Giảm áp, xả nước và khôi phục lò

Áp được giảm từ từ về không. Nếu phát hiện rò hay biến dạng, phải tìm nguyên nhân và sửa triệt để rồi thử lại, không bôi kín cho qua. Khi đạt, thợ lắp lại van an toàn, đồng hồ, ống thủy, nắp người chui bằng gioăng mới. Biên bản được ký, số liệu ghi vào lý lịch lò, sau đó mới đến bước thử vận hành.

Áp suất thử thủy lực nồi hơi tính thế nào?

Áp suất thử phụ thuộc áp suất của lò và loại lần kiểm định. Quy trình QTKĐ 06:2008/BLĐTBXH ghi các mức sau, đơn vị đổi gần đúng 1 MPa bằng 10 bar. Đây là bản năm 2008, các văn bản về sau có thể khác, nên luôn lấy số của đơn vị kiểm định làm chuẩn.

Ví dụ lò làm việc 8 bar, thử định kỳ: 1,25 lần là 10 bar, còn 8 cộng 3 là 11 bar. Lấy số cao hơn là 11 bar. Lò 10 bar: 12,5 bar so với 13 bar, lấy 13 bar. Quy trình cũng nêu nước đưa vào dưới 50°C và không thấp hơn nhiệt độ môi trường quá 5°C, lò đóng khối có thể giữ áp 5 phút. Phép tính là minh họa cách đọc, không thay cho hồ sơ thiết kế và chỉ định của kiểm định viên.

Bao lâu phải thử thủy lực một lần?

Không phải năm nào cũng thử thủy lực. Chu kỳ kiểm định gồm khám ngoài, khám trong, thử vận hành và thử thủy lực với khoảng cách khác nhau, phụ thuộc tuổi lò và quy định đang áp dụng. Sau sửa chữa lớn, thay ống, hàn phần chịu áp hay dừng lò lâu, lò có thể phải thử lại. Vì vậy nên hỏi đơn vị kiểm định ngay từ đầu năm để xếp lịch dừng lò vào lúc xưởng ít đơn hàng. Xem thêm checklist chuẩn bị lò trước kỳ kiểm định và rủi ro khi kiểm định nồi hơi hết hạn mà lò vẫn chạy.

Bảng phân công gợi ý trong ngày thử

Lý do hay khiến buổi thử không đạt

Sau khi đạt, nên lưu những gì?

• Biên bản kiểm định, giấy chứng nhận và tem.
• Áp suất thử, thời gian giữ, ngày thử.
• Danh sách việc đã sửa trước khi thử.
• Ảnh bề mặt trong, chỗ từng nghi ngờ.
• Lịch kiểm định lần tới, ghi vào sổ ca.

Lò cũ nên chú ý gì thêm?

Lò nhiều năm tuổi có thể đã mòn ở vùng nước đọng, chân ống và quanh cửa khói. Thử thủy lực đạt không có nghĩa là lò còn dày như mới. Phép thử cho biết lò chịu được áp trong lúc đó, còn độ mòn cần được đo. Với lò cũ, chủ xưởng nên hỏi thêm việc đo chiều dày thành ở các vùng nghi ngờ. Nếu đã phải vá nhiều lần ở cùng một vị trí, đó là lúc cần so sánh sửa tiếp với thay mới, thay vì cố qua từng kỳ kiểm định. Trong sổ lò nên ghi lại mỗi lần vá ở đâu, thay bao nhiêu ống, để lần thử sau có căn cứ xem chỗ nào cần nhìn kỹ.

Vương Long Boiler hỗ trợ chuẩn bị lò trước kiểm định: vệ sinh, sửa chữa, thay van, kiểm tra hồ sơ kỹ thuật, trên toàn quốc. Xem thêm dịch vụ hỗ trợ kiểm định lò hơi tại VLB Boiler.

Dừng lò để thử, xưởng lên kế hoạch ra sao?

Thời gian dừng lò gồm nhiều đoạn: để lò nguội, vệ sinh, sửa những chỗ phát hiện, chờ đoàn kiểm định, thử, lắp lại và khởi động. Nếu lò đốt than củi có nhiều cặn thì phần vệ sinh mất nhiều thời gian nhất. Nên làm khảo sát sơ bộ trước vài tuần để biết có phải đặt vật tư hay không, vì chờ ống hay gioăng mới là lý do hay làm chậm cả kế hoạch. Nhà máy có một lò thì nên trữ hơi hoặc lùi đơn hàng. Nhà máy có hai lò thì chạy lò còn lại, nhưng cần chắc chắn lò đó cũng còn hạn kiểm định. Lịch này nên có mặt của cả kế hoạch sản xuất, không chỉ riêng tổ cơ điện. Một cuộc họp ngắn giữa ba bên từ sớm giúp ngày thử diễn ra đúng giờ.

Ảnh thật từ công việc hằng ngày

Buổi thử đạt hay không thường đã được quyết định từ mấy ngày trước. Lò sạch, van kín, hồ sơ đủ thì đoàn đến chỉ còn việc đọc đồng hồ.

Nghĩa Lò Hơi lưu ý từ hiện trường

Câu hỏi thường gặp về thử thủy lực nồi hơi