Lắp đặt lò hơi điện: 6 bước từ tủ điện đến lần cấp hơi đầu tiên cho xưởng

Nhiều chủ xưởng chọn lò điện vì sạch, chạy nhanh và ít người trông. Sau khi mua mới thấy một chiếc lò vài trăm kW có thể lớn hơn cả trạm điện đang có của xưởng. Lắp đặt lò hơi điện vì vậy phải bắt đầu từ bảng điện, không phải từ chỗ đặt lò. Nếu bỏ qua bước này, lò về tới nơi mà aptomat cứ nhảy, cáp nóng, hoặc phải chờ nâng trạm thêm nhiều tuần.

Vương Long Boiler viết bài này theo trình tự làm việc của đội kỹ thuật tại hiện trường. Chủ xưởng sẽ biết mình cần chuẩn bị gì, thợ điện của xưởng phối hợp ra sao, và lúc nào lò mới thật sự sẵn sàng cấp hơi. Mỗi nhà xưởng có điều kiện riêng, nên hãy xem đây là bảng tham khảo để trao đổi cùng đội kỹ thuật, rồi điều chỉnh cho đúng với thiết bị của mình.

Anh chị đọc bài này với vai trò gì?

Bấm vào vai trò của mình để đi thẳng tới phần cần xem.

Chủ xưởngMuốn biết nguồn điện có đủ khôngThợ điện, cơ điệnCần tính cáp, tủ, bảo vệTổ vận hànhCần biết nước cấp và thử lò

6 bước lắp đặt lò hơi điện tại nhà xưởng

Trình tự dưới đây áp dụng cho lò điện điện trở cỡ xưởng, dùng điện 3 pha. Lò cực lớn hoặc lò điện cực có yêu cầu riêng theo nhà sản xuất, nên đội kỹ thuật sẽ điều chỉnh theo hồ sơ thiết bị.

1

Trước khi mua

Đo nhu cầu hơi và đọc hóa đơn điện

Đội kỹ thuật hỏi xưởng dùng hơi vào việc gì, cần bao nhiêu kg mỗi giờ, giờ cao điểm lúc nào, áp suất bao nhiêu. Sau đó xem trạm biến áp, công suất đã dùng và phần còn dư. Một xưởng giặt ủi cần khác hẳn một bếp ăn. Bước này cũng trả lời câu hỏi lớn nhất: dùng lò điện có thật sự hợp với giá điện giờ cao điểm của xưởng hay không.

2

Mặt bằng

Chọn chỗ đặt lò, tính đường đi của cáp và ống

Lò điện gọn nhưng vẫn là thiết bị chịu áp. Vị trí cần khô ráo, thoáng, có lối đi vòng quanh để bảo trì, có chỗ thoát nước xả đáy nóng, và không đặt tủ điện ngay dưới đường ống có thể nhỏ nước. Khoảng cách từ tủ tổng tới lò quyết định chiều dài và tiết diện cáp, nên chọn gần nguồn điện sẽ tiết kiệm đáng kể.

3

Phần điện

Tính dòng điện, chọn cáp, aptomat và tủ

Thợ điện tính dòng theo công suất lò, cộng thêm phần dự phòng cho bơm và điều khiển. Từ đó chọn cáp, aptomat tổng, khởi động từ cho từng nhóm thanh nhiệt. Lò nên đóng nhiều cấp thay vì đóng cả cụm một lúc để tránh sụt áp. Vỏ lò, tủ điện phải nối đất theo thiết kế. Đây là phần cần thợ điện có tay nghề, không giao cho người chỉ quen điện dân dụng.

4

Phần cơ

Đặt lò, nối ống hơi, ống nước, ống xả

Lò được đặt thăng bằng trên nền chắc. Ống hơi đi có độ dốc, có điểm xả nước ngưng. Ống van an toàn dẫn tới nơi không gây bỏng cho người. Ống xả đáy đi riêng, không nối chung vào đường thoát nước sinh hoạt vì nước nóng làm hỏng ống nhựa. Van một chiều, van chặn, đồng hồ áp suất được lắp đúng chiều và ở chỗ dễ đọc.

5

Nước cấp

Lắp cột làm mềm, bơm cấp và kiểm tra mực nước

Thanh nhiệt điện rất sợ cáu cặn. Lớp cặn bám lên thanh làm nhiệt không thoát ra nước, thanh quá nhiệt rồi cháy. Vì vậy cột làm mềm nước nên có ngay từ đầu, không để dành làm sau. Cảm biến mực nước được kiểm tra thật kỹ, vì nếu lò cạn nước mà vẫn cấp điện thì thanh nhiệt hỏng ngay. Bơm cấp cần chạy êm và đủ cột áp.

6

Bàn giao

Thử áp, chỉnh thông số và cấp hơi lần đầu

Sau khi thử kín, thợ cấp nước, đóng từng cấp thanh nhiệt và đo dòng từng pha. Áp suất được nâng dần, kiểm tra rơ le áp, báo cạn nước và van an toàn. Lò chịu áp phải làm thủ tục kiểm định theo quy định trước khi đưa vào sử dụng. Cuối cùng là hướng dẫn tổ vận hành, ghi sổ và bàn giao hồ sơ.

Lò hơi điện cần bao nhiêu kW và bao nhiêu ampe?

Trước khi lắp đặt lò hơi điện, hãy làm một phép tính nhanh. Để biến 1 kg nước thành hơi cần khoảng 640 kcal, tương đương khoảng 0,75 kWh. Tính thêm tổn thất nhỏ, có thể lấy gần đúng 0,77 kWh cho mỗi kg hơi. Bảng dưới đây dùng điện 3 pha 380 V, tải thuần điện trở.

Số liệu là ước tính lý thuyết theo giả định, không thay cho tính toán của kỹ sư điện và hồ sơ thiết bị thực tế. Tiết diện cáp còn phụ thuộc chiều dài, cách đi cáp và nhiệt độ môi trường. Anh chị có thể đọc thêm bài tính lò hơi điện cho xưởng nhỏ 100 kg hơi mỗi giờ để thấy cách đổi từ kg hơi ra kW.

Chi phí điện mỗi tấn hơi tính sao?

Lấy 770 kWh cho 1 tấn hơi, giá điện giả định 2.200 đ/kWh, tiền điện khoảng 1,69 triệu đồng cho mỗi tấn hơi. Con số này thay đổi theo giờ cao điểm, giờ thấp điểm và cấp điện áp của xưởng. Vì vậy lò điện thường hợp với xưởng dùng ít hơi, chạy ít giờ, hoặc nơi không được phép có khói. Nếu xưởng chạy nhiều tấn hơi mỗi ngày, nên so sánh thêm với lò đốt nhiên liệu sinh khối trước khi chốt.

Những thứ cần chuẩn bị trước ngày thợ đến

• Hóa đơn điện vài tháng gần nhất và thông số trạm biến áp.
• Bản vẽ mặt bằng, vị trí tủ điện tổng.
• Danh sách thiết bị dùng hơi và giờ chạy.
• Nguồn nước cấp, chất lượng nước nếu có kết quả đo.
• Đường thoát nước xả đáy và hơi xả.
• Người phụ trách điện của xưởng để phối hợp.

Lỗi hay gặp khi lắp đặt lò hơi điện

Sau khi lò chạy, thợ cần theo dõi gì?

• Dòng từng pha có cân không, nhóm thanh nào yếu hơn nhóm khác.
• Nhiệt độ đầu cốt và cầu đấu trong tủ.
• Tiếng khởi động từ, tần suất đóng cắt.
• Độ cứng nước sau cột làm mềm.
• Sổ ca: áp, kWh, giờ xả đáy.

Một thói quen đơn giản là chụp ảnh mặt đồng hồ điện mỗi ca rồi tính kWh cho từng ngày sản xuất. Khi số kWh trên mỗi mẻ tăng dần mà sản lượng không đổi, thường là thanh nhiệt đã bám cặn hoặc có chỗ thất thoát hơi. Tắt thanh nhiệt định kỳ để vệ sinh theo lịch sẽ rẻ hơn nhiều so với để cháy rồi thay cả cụm. Hãy xả đáy theo kết quả đo nước, không xả theo cảm tính.

Vương Long Boiler nhận khảo sát, tư vấn và lắp đặt lò hơi cho nhà xưởng. Anh chị có thể xem thêm dòng lò hơi điện tại VLB Boiler và cách đọc độ cứng, TDS, pH của nước cấp.

Khi nào không nên chọn lò điện?

Lò điện không phải lúc nào cũng là lựa chọn tốt. Nếu trạm biến áp đã đầy và chi phí nâng trạm lớn, nếu xưởng dùng hơi liên tục nhiều giờ trong ngày, hoặc nếu giờ sản xuất trùng hết vào giờ cao điểm, tiền điện có thể rất cao. Khi đó nên làm một bảng so sánh chi phí trên mỗi tấn hơi giữa điện, củi, viên nén và dầu. Ngược lại, lò điện rất đáng cân nhắc với xưởng trong khu dân cư, nơi không được có ống khói, hoặc nơi chỉ dùng hơi vài giờ mỗi ngày. Quan trọng là phải tính bằng số của chính xưởng mình, chứ không nghe theo kinh nghiệm của xưởng khác.

Ai nên có mặt trong ngày lắp đặt?

Ngày đóng điện lần đầu nên có đủ ba người: thợ điện của xưởng, kỹ thuật bên lắp đặt và người sẽ vận hành lò hằng ngày. Thợ điện biết tủ tổng và các tải khác trong xưởng. Kỹ thuật lắp đặt biết thông số thiết bị. Người vận hành thì cần tận mắt thấy cách lò khởi động, cách báo lỗi và vị trí từng van. Ba người cùng đứng một chỗ một buổi sẽ tiết kiệm nhiều cuộc gọi về sau. Nếu xưởng chạy ca đêm, nên mời thêm người trực ca đêm để họ không phải học lại qua lời kể.

Ảnh thật từ công việc hằng ngày

Đừng hỏi lò hơi điện giá bao nhiêu trước. Hãy mở hóa đơn điện của xưởng ra, xem trạm còn dư bao nhiêu kW đã. Câu trả lời nằm ở đó.

Nghĩa Lò Hơi lưu ý từ hiện trường

Câu hỏi thường gặp khi lắp đặt lò hơi điện